Applied criminology research

Applied criminology research

The Role of Criminal Law in the Control and Prevention of Social Deviance

Document Type : Original Article

Authors
Mahdi Chegeni 1
mehdi moazami ghoudarzi 2
mohamadreza goodarzi 3
1 Associate Professor, Department of Law, Faculty of Humanities, Ayatollah Ozma Borujerdi University, Borujerd, Iran. Email: mahdi.chegeni@abru.ac.ir
2 Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Humanities, Ayatollah Ozma Borujerdi University, Borujerd, Iran. Email: m.moazamigoudarzi@abru.ac.ir
3 M.A. in Criminal Law and Criminology, Ayatollah Ozma Borujerdi University, Borujerd, Iran.) Corresponding Author). Email: stu.mohamadreza.goodarzi@abru.ac.ir
10.22034/aqcr.2026.2083964.1175
Abstract
Social deviance encompasses patterns of conduct that contravene the accepted norms and values of society, thereby undermining its moral and social order. This study aims to examine and elucidate the role of criminal law in the control and prevention of social deviance by addressing the following questions: To what extent can coercive legal mechanisms and criminal sanctions effectively respond to social deviance? What is the proper role of criminal law in confronting such behaviors, and what strategies and instruments are required to achieve effective and sustainable outcomes? Employing a descriptive-analytical methodology, this research explores the scope and limitations of criminal law in addressing socially deviant conduct. The findings indicate that although criminal law constitutes an indispensable instrument for controlling and combating social deviance and reinforcing social norms, its exclusive reliance, without the support of cultural, educational, and preventive strategies, is neither sufficient nor effective and may, in certain circumstances, generate adverse social consequences. From the perspective of Islamic jurisprudence and criminal justice philosophy, criminal punishment should be imposed within a rehabilitative framework aimed at the offender's reintegration into society rather than being founded solely upon a retributive rationale. Accordingly, notwithstanding those exceptional sanctions whose primary objective is the protection of society, the principal purpose of criminal punishment in the majority of offenses should be the rehabilitation and social reintegration of offenders as constructive members of society, rather than the mere infliction of punishment as an end in itself. The effective control of social deviance therefore depends upon maintaining a balanced and well-calibrated interaction between criminal and non-criminal mechanisms, including cultural, educational, and social measures. In this regard, the adoption of a differentiated criminal policy, whereby each category of socially deviant behavior is addressed through an appropriate and proportionate criminal or non-criminal response, offers a viable framework for mitigating contemporary social challenges. Within such a model, criminal law functions not as the primary instrument of social regulation, but rather as a measure of ultima ratio (last resort), complementing broader cultural, educational, and preventive policies.
Keywords
"Criminal law"
"Social anomalies"
"Crime prevention"
"Control and fight"
"Criminal confrontation"
Subjects
* نهج‌البلاغه
- ابن ابی الحدید، عبدالحمید بن هبه الله. (۱۳۹۲). شرح نهج‌البلاغه (غلامرضا لایقی، مترجم). کتاب نیسان.
- بروجردی، سید حسین. (۱۳۸۶). جامع احادیث الشیعه (للبروجردی). انتشارات فرهنگ سبز.
- پارسایان، فاطمه. (۱۳۹۷). اثربخشی آموزش مهارت‌های مبتنی بر آموزه‌های دینی بر میزان گسستگی عاطفی زنان. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا]
- چگنی، مهدی، و قنبری، محمد. (1397)، عدالت و آزادی در پیشگیری از جرم. مطالعات پیشگیری از جرم، 13(49)، 165-188.
http://cps.jrl.police.ir/article_91219.html
- چگنی، مهدی، و عبدالهی، سامان. (۱۳۹۹). رویکرد اسلام به اخلاق‌مداری و قانونمندی در پیشگیری از جرم. بصیرت و تربیت اسلامی، 17(52)، 59-88.
 http://init.jrl.police.ir/article_93902.html
- دشتی، محمد. (۱۳۷۹). نهج‌البلاغه (محمد دشتی، مترجم). صحفی.
- رجب‌زاده، احمد، و مسعود کوثری. (۱۳۸۶). آنومی سیاسی در ایران با تکیه بر نظر شهروندان تهرانی. علوم اجتماعی، ۱۱(21)، ۳۱۹ – ۳۴۸.
https://sid.ir/paper/2375/fa
- رجبی تاج امیر، ابراهیم. (1400). نقش پلیس در پیشگیری موقعیت مدار از جرایم اخلاقی. مطالعات پیشگیری از جرم، 16(59)، 47-68.
http://cps.jrl.police.ir/article_96152.html
- زرگری، سید مهدی. (۱۳۹۰). پیشگیری از جرم. نگاه بینه.
- شریف الرضی، محمد بن حسین. (۱۴۱۴ ه.ق). نهج‌البلاغه (صبحی صادق، محقق). هجرت.
- صبوری‌پور، مهدی، و حاجی وند، امین. (1399). کنترل خشونت‫های زیست‌محیطی از دیدگاه نظریه بازدارندگی کیفر‎‎. پژوهش‌های حقوقی، 19(43)، 7-28.
https://jlr.sdil.ac.ir/article_114173.html
- طالع زاری، علی، و تاش شمس‌آبادی، ماریا. (1396). نظام جزایی ایران در عصر هخامنشیان. انتشارات جنگل.
- عبدالهی، سامان، دارابی، شهرداد، و چگنی، مهدی. (۱۳۹۹). پیشگیری مدرسه محور از گرایش دانش‌آموزان در معرض خطر بزهکاری به مصرف مواد مخدر و روانگردان. پیشگیری از جرم، 11(57)، ۱-24.
http://cps.jrl.police.ir/article_95011.html
- علوی، سید حسن. (۱۴۰۰). پیشگیری وضعی در سیاست جنایی اسلام. گفتمان حقوقی، 10(19)، 59-86.
https://www.magiran.com/paper/2480474
- فریدی، راضیه. (۱۳۹۱). بررسی قضاوت‌های حضرت علی (ع) بر حسب دلایل. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه پیام نور البرز].
- کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۳۶۷). الفروع من الکافی (چاپ سوم). انتشارات دار الکتب الاسلامیه.
- کوزر، لوئیس، و روزنبرگ برنارد. (۱۳۸۷). نظریه‌های بنیادی جامعه‌شناختی (فرهنگ ارشاد، مترجم).  نی.
- کوشا، جعفر. (۱۳۸۸). سیاست جنایی ایران در لایحه قانون مجازات اسلامی. در تازه‌های علوم جنایی. میزان.
- گودرزی، محمدرضا، چگنی، مهدی، و تویسرکانی، حسین ولی. (1402). جایگاه و تأثیر ابزارهای کیفری در گسترش و تقویت ارزش‌های دینی.  پژوهش‌های جرم‌شناسی کاربردی، 1(2)، 69-84.
https://www.qacr.ir/article_717868.html
- محمد نجار، فاطمه. (۱۳۹۰). بررسی ارزش‌های دینی در سینمای ایران (مورد مطالعه: تحلیل بینامتنی سینمای دینی در ایران). [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی].
- محمودی‌جانکی، فیروز، و آقایی، سارا. (1387). بررسی نظریه بازدارندگی مجازات. مطالعات حقوق خصوصی، 38(2)، 339-361.
https://jlq.ut.ac.ir/article_27091.html
- مطهری، مرتضی. (۱۳۸۹). جاذبه و دافعه علی (ع). آدینه سبز.