Applied criminology research

Applied criminology research

Criminological Foundations of the Expansion of Compoundable Offenses and Its Effects in Iranian Criminal Law

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors
Seyyed Mustafa motalebi Mahmoudabadi 1
ali Mazidi Sharafabadi 2
Amir Mohammad Siddiqian 3
1 Department of Criminal Law and Criminology, Meybod Branch, Islamic Azad University, Meybod, Iran. Email: Sayyedmostafa.motalleby@iau.ac.ir
2 Assistant Professor, Department of Law, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran (Corresponding Author). Email: alimazidi@iau.ac.ir
3 Assistant Professor, Department of Law, Meybod Branch, Islamic Azad University, Meybod, Iran. Email: a.sediqian@iau.ac.ir
10.22034/aqcr.2026.2081823.1159
Abstract
Field and Aims: In contemporary criminal policy, the expansion of pardonable (complaint-based) crimes has attracted attention as a manifestation of the shift from a punishment-oriented approach toward humanistic, social, and restorative approaches. The objective of this study is to examine the criminological foundations of the expansion of pardonable crimes in Iranian criminal law and to analyze the legal consequences arising from this development in both the substantive and procedural domains of criminal law.
Method: This research was conducted using a descriptive–analytical approach and relied on library sources, legislative documents, and the analysis of criminal law institutions.
Findings and Conclusions: The findings indicate that the expansion of pardonable crimes is influenced by contemporary criminological approaches and has led to a reduction in the negative effects of criminal labeling, the strengthening of mechanisms of reconciliation and restoration, and greater attention to the human dignity of offenders. In the field of substantive criminal law, consequences such as the possibility of mitigation and conversion of punishment, changes in the rules governing complicity and attempt, pardon based on the offender’s age conditions, and the increased role of the complainant in determining the type and extent of punishment can be observed. In the field of procedural criminal law, changes in the jurisdiction of adjudicating authorities, transformations in the rules of limitation periods, and the reinforcement of the active participation of the victim in the judicial process are among the most significant effects of this development. Overall, the expansion of pardonable crimes reflects the evolution of Iran’s criminal policy toward greater flexibility and simultaneous attention to the rights of both the victim and the offender.
Keywords
Pardonable crimes
criminology of social reaction
restorative justice
peace-oriented criminology
victim
mitigation of punishment

Subjects

- آشوری، محمد، و خدادی، ابوالقاسم. (1390). حقوق بنیادین بزه‌دیده در فرآیند دادرسی کیفری. آموزه‌های حقوق کیفری، 8(2)، 3-36.
https://cld.razavi.ac.ir/article_833.html
- احمدزاده، رسول، و تام، مجتبی. (1399). ملاحظاتی درباره قانون کاهش مجازات حبس تعزیری(چاپ دوم). مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
- اختری، عباس، و موذن‌زادگان، حسنعلی. (۱۳۹۸). جایگاه حقوق بزه‌دیده در مرحله تحقیقات مقدماتی از منظر قانون آیین دادرسی کیفری ایران. پژوهش حقوق کیفری، ۷(۲۶)، 41-73.
https://jclr.atu.ac.ir/article_9617.html
- ارل، رود. (1397). افق‌های نوین در جرم‌شناسی محکومان (چاپ اول؛ فرهاد شاهیده، به کوشش). بنیاد حقوقی میزان.
- شهبازی، امید، و باوی، حسن. (1398). آیین دادرسی کیفری ویژه اطفال و نوجوانان (چاپ اول)، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
-  دکسردی، والتر اس. (۱۴۰۲). جرم‌شناسی انتقادی معاصر (چاپ چهارم؛ مهرداد رایجیان اصلی و حمیدرضا دانش ناری ، مترجمان). انتشارات دادگستر.
- رایجیان اصلی، مهرداد. (1401). کلیات جرم‌شناسی: محتوا و تحول، از دیروز تا امروز (چاپ اول). نشر نگاه معاصر.
- رحمانی فرد، محسن. (1399). نقدی بر ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری. فصلنامه علمی تخصصی آرا، 3(4)، 131-142.
https://ara.adlesfahan.ir/article_243282.html
- رستمی تبریزی، لمیاء، و محتشمی، ندا. (1392). نظریه تعامل‌گرایی و تحلیل انتقادی آن. مطالعات حقوقی، 5(2)، 59-103.
https://jls.shirazu.ac.ir/article_1807.html
- رستمی، یعقوب، کاظمی، یعقوب، و نصرتی، یزدان. (1403). کارکردهای قضازدایی متأثر از آموزه­های جرم‌شناسی در پویاسازی نظام عدالت کیفری با محوریت قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399. پژوهش‌های جرم‌شناختی پلیس، 5(14)، 93-111.
http://cr.jrl.police.ir/article_102810.html
- رستمی، هادی، و موسوی، سید پوریا. (1399). مصالح عالیه کودکان و نوجوانان بزهکار در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر پاسخ‌های تعزیر مدار. حقوقی دادگستری، 84(112)، 157-177.
https://www.jlj.ir/article_40314.html
- رهایی، سعید. (۱۳۹۳). مصالح عالیه کودک. در مجموعه مقالات حقوق کودک (مطالعه تطبیقی در اسلام و اسناد بین‌الملل) دانشگاه مفید.
- زینالی، امیرحمزه، و مقدسی، محمدباقر. (۱۳۹2). رویکرد تطبیقی به نقش و جایگاه بزه‌دیده در فرآیند کیفری. آموزه‌های حقوق کیفری، 10(5)، 181-210.
https://cld.razavi.ac.ir/article_754.html
- صفاری، علی. (1401). کیفرشناسی(چاپ سی و هشتم). انتشارات جنگل.
- صفاری، علی، و صابری، راضیه. (1398). جرم‌شناسی صلح‌طلب: رویکرد آن به جرم و راهکارهای مقابله با جرم. مطالعات پیشگیری از جرم، 14(53)، 149-166.
http://cps.jrl.police.ir/article_93544.html
- طهماسبی، جواد. (۱۳۹۶). آیین دادرسی کیفری (چاپ اول؛ ج ۳). بنیاد حقوقی میزان.
- عابدی، احمدرضا. (1399). نگرشی کاربردی به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (چاپ دوم). انتشارات طه.
- عزیزی، علی، و فولادگر، فریبا. (۱۳۹۶). دادگاه‌های حل مسأله و جلوه‌های ترمیمی آن. در محمد فرجیها (ویراستار)، دانش‌نامه عدالت ترمیمی (مجموعه مقالات همایش بین‌المللی عدالت ترمیمی و پیشگیری از جرم) بنیاد حقوقی میزان.
- فتیلی، صادق، قدیری بهرام آبادی، رشید، صادق نژاد نائینی، مجید و نقدی دورباطی، مریم. (1400). توسعه جرائم قابل گذشت در قانون کاهش مجازات حبس‌های تعزیری: بررسی کاربردی چالش‌ها و دستاوردها. پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، 9(18)، 281-302.
https://jclc.sdil.ac.ir/article_139004.html
- فروتن، رضا، و امام، سید محمدرضا. (1400). مطالعه تطبیقی اصل فردی کردن مجازات‌ها در فقه جزایی اسلام و حقوق ایران با نگاهی به تحولات قانون مجازات اسلامی. فقه جزای تطبیقی، 1(1)، 67-82.
https://www.jccj.ir/article_148190.html
- فرهمند، مجتبی، و گرامی، حسین. (1402). شرح ماده به ماده قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (چاپ نهم). انتشارات گنج دانش.
- کرامتی معز، هادی. (1403). جرم‌شناسی (طرح مباحث نوین در دانش جرم‌شناسی)(چاپ دوم). شرکت سهامی انتشار.
- کلانتری، کیومرث، و ابراهیمی، نصیبه. (۱۴۰۱). حبس‌زدایی و مصادیق آن در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری ۱۳۹۹. در حقوق کیفری پویا: مجموعه مقاله‌ها در پاسداشت استاد دکتر محمدعلی اردبیلی. بنیاد حقوقی میزان.
- کوشکی، غلامحسن. (1401). آیین دادرسی کیفری (جلد اول، چاپ دوم). جهاد دانشگاهی.
- کی نیا، مهدی. (1397). مبانی جرم‌شناسی (جلد اول، چاپ هجدهم). دانشگاه تهران.
- میرزایی یزدی، زهرا، و موسوی، سید اسماعیل. (1399). تأثیر قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب سال ۱۳۹۹ بر کیفرزدایی. قانون یار، 4(16)، 255-286.
https://sid.ir/paper/526087/fa
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (۱۳۹۷). درآمدی بر جرم‌شناسی انتقادی و گونه‌های آن. در دانشنامه جرم‌شناسی محکومان. بنیاد حقوقی میزان.
- وروایی، اکبر، و شکری، جهانشاه. (1400). عدالت ترمیمی در ایران (چاپ اول). انتشارات خرسندی.
- Russell, C. (2015). Alternatives to Prison: Rehabilitation and Other Programs. Mason Crest.

  • Receive Date 23 December 2025
  • Revise Date 10 April 2026
  • Accept Date 10 April 2026
  • First Publish Date 10 April 2026
  • Publish Date 10 April 2026