پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

نقش مشارکت در برنامه‌های انجمن معتادان گمنام در کاهش عوامل فردی و گرایش‌های مجرمانه (مطالعه موردی: انجمن معتادان گمنام ایذه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد، بروجرد، ایران. (نویسنده مسئول). رایانامه: lajmorak@yahoo.com
2 استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران. رایانامه: Riahi@abru.ac.ir
3 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران. رایانامه: sharifi@abru.ac.ir
10.22034/aqcr.2025.2071022.1110
چکیده
زمینه و هدف: پیشگیری از بزهکاری صرفاً از راه برخوردهای سرکوبگرانه میسر نمیگردد؛ بلکه علاوه بر آن، مستلزم کنترل عوامل فردی و گرایشهای مجرمانه افراد با مشارکت نهادهای اجتماعی است. هدف پژوهش حاضر آزمون میدانی این الگوی نظری در قالب «انجمن معتادان گمنام» است.
روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است، روش پیمایش کمی به‌کار گرفته شده است. تحلیلها در دو سطح توصیفی و تبیینی انجام گرفته است. به منظور نیل به هدف تحقیق، با بهرهگیری از روش گردآوری اطلاعات تمامشماری، دادههای پیمایش با استفاده از ابزار پرسش‌نامه محقق‌ساخته با مراجعه به تعداد 102 نفر از اعضای انجمن معتادان گمنام شهرستان ایذه که حاضر شدند با محققان همکاری نمایند، گردآوری شده است.
یافته‌ها و نتایج: یافتههای تحقیق نشان میدهد که متغیرهای مستقل معاشرت ترجیحی، بازپروری و شرم بازپذیرنده تأثیر مثبتی بر کنترل عوامل فردی و گرایشهای مجرمانه دارند و متغیرهای مستقل اصلاح و کنترل با تأثیر منفی خود بر روی گرایش به جرایم مرتبط با مواد مخدر، منجر به اجتناب از آن جرایم می‌شوند. با ترغیب معتادان به شرکت در برنامه‌های انجمن معتادان گمنام و اجرای سیاست حمایت از انجمنهای مزبور، میتوان عوامل فردی و گرایشهای مجرمانه معتادان را تا حد معناداری کنترل کرد و از گسترش جرایم مرتبط با مواد مخدر جلوگیری کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Neutralizing individual factors and criminal tendencies through participation in the programs of the Narcotics Anonymous Association (Study of Izeh Narcotics Anonymous Association)

نویسندگان English

Fardin LajmOrak 1
Javad Riahi 2
Esmaeil Sharifi 3
1 MSc Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, Azad University, Broujerd, Iran. (Corresponding Author). Email: lajmorak@yahoo.com
2 Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Humanities, Ayatollah Broujerdi University, Broujerd, Iran. Email: Riahi@abru.ac.ir
3 Assistant Professor, Department of sociology, Faculty of Humanities, Ayatollah Broujerdi University, Broujerd, Iran. Email: sharifi@abru.ac.ir
چکیده English

Field and Aims: Prevention of delinquency is not only possible through repressive attitudes, but in addition, it requires the control of individual factors and criminal tendencies of individuals with the participation of social institutions. The purpose of this study is to investigate one of these measures that is implemented in the form of the "Narcotics Anonymous Association".
Method: In this applied study, a quantitative survey method was used. The analyses have been done at two levels: descriptive and explanatory. In order to achieve the purpose of the research, using the method of data collection, the survey data were collected using a researcher-made questionnaire by referring to 102 members of the Narcotics Anonymous Association of Izeh who were willing to cooperate with the researchers.
Findings and Conclusions: The findings of the research show that the independent variables of preferential socialization, rehabilitation, and restorative shame have a positive effect on the control of individual factors and criminal tendencies, and the independent variables of correction and control lead to the avoidance of those crimes by their negative effect on the tendency to drug-related crimes. By encouraging addicts to participate in the programs of the Narcotics Anonymous Association and implementing the policy of supporting these associations, it is possible to neutralize the individual factors and criminal tendencies of addicts and prevent the spread of drug-related crimes.

کلیدواژه‌ها English

Delinquency factors
Criminal tendencies
Narcotics
Psychotropic substances
Narcotics Anonymous
Crime reduction
- آرمان امروز. (۱۴۰۳، ۳۰ تیر). چالش سرمایه انسانی دولت با ۴.۵ میلیون معتاد [کد خبر ۵۲۶۸۳]. بازیابی شده در ۲۴ آبان ۱۴۰۴، از
https://armandaily.ir/?p=52683
- ابراهیمی، محمدحسن. (۱۳۹۲). رویکرد چند نهادی به پیشگیری از جرایم مواد مخدر و روانگردان با تأکید بر عملکرد ستاد مبارزه با مواد مخدر (پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران).
- انجمن معتادان گمنام ایران. (۱۴۰۴). درباره ما. بازیابی شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۴، از
http://www.nairan.org/Aboutus1.asp
- پژوهان. (۱۴۰۴).             بررسی عوامل موثر در اعتیادبه مواد مخدر و پایداری ترک اعتیاد در گروه معتادین خودیار(گمنام) شهرستان خمین. بازیابی شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۴، از
http://vdresearch.arakmu.ac.ir/webdocument/load.action?webdocument_code=1000&masterCode=7000440
- تاج‌بخش، غلامرضا، و گودرزی، امین. (۱۴۰۲). طراحی الگوی تبیینی مؤلفه‌های فرهنگی اجتماعی ترک پایدار اعتیاد در کشور ایران. پژوهش‌های جرم‌شناختی پلیس، 4(13)، 83-103.
http://cr.jrl.police.ir/article_102519.html
- تبیت، مارک. (۱۳۸۸). فلسفه حقوق. ترجمه حسن رضایی‌خاوری. چاپ دوم. دانشگاه  علوم اسلامی رضوی.
- حاجی ده‌آبادی، محمدعلی. (1388). اصلاح مجرمان در سیاست جنایی تقنینی ایران. فصلنامه­ حقوق دانشکده­ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 39(3)، 83-104.
https://jlq.ut.ac.ir/article_20112.html
- حافظ‌نیا، محمدرضا. (۱۴۰۲). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی (چ سی‌ودوم). انتشارات سمت.
- خبرگزاری جمهوری اسلامی. (۱۴۰۳، ۲۶ اردیبهشت). ۵۰ درصد مجرمان در زندان با مساله اعتیاد و مواد مخدر در ارتباط هستند. [کد خبر ۸۵۴۷۸۰۱۵]. بازیابی شده در ۲۴ آبان ۱۴۰۴، از
https://irna.ir/xjQz2j
- خوانساری، ابوالفضل، و جعفری هرندی، رضا. (1401). اثربخشی آموزش دوازده قدم انجمن معتادان گمنام بر تاب­آوری و خودکارآمدی اعضای انجمن معتادان گمنام. اعتیاد پژوهی، 16(64)، 259-278.
https://etiadpajohi.ir/article-1-2589-fa.html
- سبزی، سعید، و اسلمی، الهه. (1401). اثربخشی روش دوازده قدم انجمن معتادان گمنام بر تعارضات زناشویی و تعارضات والد-فرزندی معتادان. اعتیاد پژوهی، 16(63)، 335-358.
https://etiadpajohi.ir/article-1-2581-fa.html
- سرمد، زهره، بازرگان، عباس، و حجازی، الهه. (۱۴۰۳). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری (چ بیست‌ونهم). نشر آگاه.
- شیخ­انصاری، مهین. (1402). سازوکارهای درمانی انجمن معتادان گمنام و کنگره 60: شبکه روابط اجتماعی جایگزین برای معتادان در حال بهبودی. مطالعات اجتماعی ایران، 17(3)، 119-152.
http://www.jss-isa.ir/article_714227.html
- ظفری، محمدرضا. (1398). مبانی عدالت جزایی در حقوق اسلامی(چ دوم). تهران: امیرکبیر.
- عصر ایران. (1400، 4 خرداد). ۷۰ درصد زندانیان ایران مربوط به مواد مخدر هستند (کد خبر 791133). بازیابی شده در 24 آبان 1404، از
 https://www.asriran.com/003JoD
- عصر ایران. (1404، 6 شهریور). آمار نگران کننده اعتیاد در ایران (کد خبر 1090857). بازیابی شده در 24 آبان 1404، از
 https://www.asriran.com/004ZmT
- عنایت، حلیمه؛ اکبری، علی؛ محمدی، محمد و حسینی، مریم. (1403). ناکامی در رهایی، فرآیند ترک اعتیاد در بین زنان معتاد شهر شیراز. زن و جامعه، 15(2)، 97-110.
https://ensani.ir/fa/article/586619
- جلیلی غلامی، زهرا؛ عرب هاشمی، ملیحه و صباغ حسن زاده، طلعت سادات. (1403). اثربخشی درمان شناختی- رفتاری مبتنی بر مدل مایکل فریش بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و بهزیستی روان‌شناختی درمان‌جویان مراکز ترک اعتیاد. پژوهش­های روان­شناسی اجتماعی، 14(53)، 109-122.
https://www.socialpsychology.ir/article_198038.html
- فرج الهی، رضا. (1398). جرم­شناسی و مسئولیت کیفری. چاپ دوم. بنیاد حقوقی میزان.
- قدرتی، شفیعه، و رحیمی چیتگر، حمید. (1400). مطالعه کیفی تجربه زیسته افراد شرکت‌کننده در انجمن معتادان گمنام از کارکردهای انجمن در ترک اعتیاد. فصلنامه اعتیاد پژوهی، 15(62)، 289-322.
- کاتینگهام، جان. (1386). فلسفه­ مجازات (مترجمان: ابراهیم باطنی و محسن برهانی). حقوق اسلامی، 1(4)، 147-170.
https://hoquq.iict.ac.ir/article_22701.html
- کوثری‌نیا، فاطمه. (1390). تحلیل و بررسی جرایم مربوط به مواد مخدر در شهرستان کاشان (پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز).
- لازرژ، کریستین. (1400). درآمدی به سیاست جنایی. مترجم علی­حسین نجفی­ابرندآبادی. چاپ دهم. بنیاد حقوقی میزان.
- محمدی، شیرکوه. (1403). مرکز اعتیاد ناب: ترسیم الگوی کارکردی مطلوب سازمانی مراکز ترک اعتیاد در ایران. اعتیادپژوهی، 18(73)، 109-134.
https://etiadpajohi.ir/article-1-3100-fa.html
- محمدی، شیرکوه، و نعمتی، سارا. (1402). آسیب‌شناسی سازمانی مراکز ترک اعتیاد در پاسخگویی به خواسته‌های ‌محیط بیرونی: تاملی بر دیدگاه‌های ‌ذینفعان. اعتیادپژوهی، 17(69)، 353-380.
https://etiadpajohi.ir/article-1-2969-fa.html
- مرادی، علیرضا، و نوری، هادی. (1403). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ترک اعتیاد به مواد مخدر در مراکز ترک اعتیاد استان سیستان و بلوچستان. پژوهش‌های ‌مدیریت عمومی، 17(65)، 231-258.
https://jmr.usb.ac.ir/article_8454.html
- مزیدی، مجتبی. (1387). مقایسه اثر ترکیب ساختار قومی جمعیت در میزان بروز جرم اعتیاد و قاچاق مواد مخدر در استان گلستان (پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز).
- مشرق. (1404، 6 شهریور). ۲.۸ میلیون نفر در ایران دچار اعتیاد هستند (کد خبر 1745273). بازیابی شده در 24 آبان 1404، از
 https://www.mshrgh.ir/1745273
- معظمی، شهلا، و پارسا، محمد. (1388). انجمن معتادان گمنام از منظر عدالت ترمیمی. مجله حقوقی دادگستری، 73(68)، 121-136.
مهر (1402، 27 مرداد). ۴۵ درصد زندانیان کشور معتاد هستند (کد خبر 5864511). بازیابی شده در 24 آبان 1404، از
 mehrnews.com/x32RxV
- نجفی ابرندآبادی، علی­حسین، و هاشم­بیگی، حمید. (1403). دانش­نامه­ جرم­شناسی. دانشگاه شهید بهشتی و گنج دانش.
- وایت، رابرت داگلاس، و هینز، فیونا. (1403). جرم و جرم‌شناسی (علی سلیمی با همکاری محسن کارخانه و فرید مخاطب قمی، مترجمان،  چ سیزدهم).  پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
- ویلیامز، فرانک. پی، و مک شین، ماری­لین­ری. (1403). نظریه‌های جرم‌شناسی (حمیدرضا ملک محمدی، مترجم، چ هشتم). نشر میزان.
- هاشمی، سیدضیاء، و شعبان، مریم. (1395). انجمن معتادان گمنام و اثربخشی رویکردهای اخلاق‌محور در بازپروری معتادان. بررسی مسائل اجتماعی ایران، 7(2)، 219-249.
https://ijsp.ut.ac.ir/article_63797.html
- یزدیان جعفری، جعفر. (1386). توجیهات فلسفی مجازات از وحدت­گرایی تا تکثرگرایی. فصلنامه­ حقوق دانشکده­ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 37(4)، 327-350.
https://jlq.ut.ac.ir/article_19232.html
- Davies, M., Croall, H. & Tyrer, J. (2005). Criminal justice: An introduction to the criminal justice system in England & Wales. (2 nd ed). Longman.
دوره 3، شماره 9
پاییز 1404
صفحه 75-100

  • تاریخ دریافت 15 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 27 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 05 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 05 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404