پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

چالش ها و راهکارهای تشکیل پرونده شخصیت در سیاست کیفری ایران مبتنی بر آموزه‌های جرم‌شناسی بالینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، واحد صفادشت، دانشگاه آزاد اسلامی، صفادشت، ایران. نویسنده مسئول. رایانامه: Sabanikkhah210@gmail.com
2 دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. رایانامه: dr.mohamadrezazadeh@gmail.com
10.22034/aqcr.2025.2057214.1065
چکیده
زمینه و هدف: تحقق سیاست کیفری مؤثر و متناسب با شخصیت مجرمین، یکی از اهداف اصلی نظام‌های کیفری مدرن است. در این راستا، تشکیل پرونده شخصیت در سیاست کیفری ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، اما در مسیر اجرای آن با چالش‌های متعددی مواجه است. این مقاله به بررسی چالش‌ها و راهکارهای تشکیل پرونده شخصیت در سیاست کیفری ایران با استفاده از آموزه‌های جرم‌شناسی بالینی پرداخته است.
روش: پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده است.
یافته ها و نتایج: چالش‌های تقنینی این امر شامل عدم الزام قانونی برای تشکیل پرونده شخصیت، تراکم پرونده‌های کیفری و اثرات منفی آن بر تصمیم‌گیری‌های قضائی و همچنین عدم تنوع در ضمانت‌های اجرائی کیفری است. در حوزه قضائی، ضعف آموزشی و انتصاب‌های غیرعلمی کارشناسان از دیگر مشکلات برجسته هستند که به دقت و صحت تشکیل پرونده‌های شخصیت آسیب می‌زند. در بخش اجرائی نیز، کمبود منابع مالی، فقدان اماکن مناسب و متخصصین و همچنین تأکید بیش از حد بر اصل حتمیت و قطعیت مجازات‌ها، از موانع جدی به شمار می‌آید. برای ارتقای کارایی پرونده شخصیت، راهکارهایی مبتنی بر آموزه‌های جرم‌شناسی بالینی پیشنهاد می‌شود. این راهکارها شامل ارائه فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی برای مجرمان، توسعه اشتغال و حرفه‌آموزی، فراهم‌آوری خدمات مشاوره‌ای و مددکاری اجتماعی، و آموزش کارکنان زندان‌ها است. همچنین، ارائه خدمات رفاهی به زندانیان و ایجاد شرایط مناسب آموزشی برای آن‌ها می‌تواند به کاهش جرم و بازسازی شخصیت مجرمان کمک شایانی نماید. این مقاله در نهایت پیشنهاد می‌کند که با توجه به پیچیدگی‌های روانشناختی مجرمان، به‌کارگیری روش‌های جرم‌شناسی بالینی در سیاست‌های کیفری، گامی مؤثر در اصلاح نظام کیفری ایران خواهد بود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Challenges and solutions for forming a personality case in Iran's criminal policy based on clinical criminology teachings

نویسندگان English

Saba Nikkhah Bahrami 1
mohamad rezazadeh 2
1 MA in Criminal Law and Criminology, Safadasht Branch, Islamic Azad University, Safadasht, Iran. (Corresponding Author). Email: Sabanikkhah210@gmail.com
2 PhD in Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran. Email: dr.mohamadrezazadeh@gmail.com
چکیده English

Field and Aims: Achieving an effective criminal policy tailored to the individual characteristics of offenders is one of the primary goals of modern penal systems. In this regard, developing an offender personality file holds particular significance within Iran's criminal policy. However, the implementation of this mechanism faces numerous challenges. This article examines the challenges and proposes solutions for establishing personality profiling in Iran’s criminal policy, drawing upon the teachings of clinical criminology
Method: This study was conducted using a descriptive-analytical method
Findings and Conclusions: The legislative challenges in this area include the lack of legal obligation to compile personality files, the high volume of criminal cases and its negative impact on judicial decision-making, and the limited diversity in criminal enforcement measures. In the judicial domain, key issues include insufficient training and the appointment of non-expert professionals, which undermine the accuracy and reliability of personality profiling. On the executive level, serious obstacles include financial constraints, the lack of appropriate facilities and specialists, and an excessive emphasis on the principle of the certainty and severity of punishment. To enhance the effectiveness of offender personality profiling, several strategies based on clinical criminology are proposed. These include implementing educational and cultural programs for offenders, expanding employment and vocational training opportunities, providing counseling and social work services, and training prison staff. In addition, offering welfare services and appropriate educational environments for inmates can significantly contribute to crime reduction and the rehabilitation of offenders. Ultimately, the article suggests that, given the psychological complexities of criminal behavior, the incorporation of clinical criminology approaches into criminal policy could serve as an effective step toward reforming Iran's penal system.

کلیدواژه‌ها English

Personality Case
Clinical Criminology
Criminal Sanctions
Inmate Education
Vocational Rehabilitation
Psychological Counseling
Social Work Interventions
- آشوری، محمد و عظیم زاده، شادی. (1392). جایگاه پرونده شخصیت در فرایند پیشگیری از پایدار شدن بزهکاری جوانان. فصلنامه حقوق، 43(1)، 213-195.
https://jlq.ut.ac.ir/article_35287.html
- ابهری، علی؛ تشکیل پرونده‏های شخصیتی، مجله کانون وکلا، (76)، 71-67.
https://ensani.ir/fa/article/150418
- امیرزاده فرد، محبوبه، مهدی خاقانی اصفهانی و اسماعیل عبدالهی. (1398). رابطه و تأثیر متقابل پرونده کیفری و پرونده شخصیت، همایش ملی حقوق و علوم جزا، تهران.
- بهادری، جلال. (1393). مطالعه تأثیر فقر به‌عنوان عامل اقتصادی بر بزهکاری زنان، کنگره بین‌المللی عدالت و مطالعات حقوقی قضایی دانشگاه شهید بهشتی.
- سلامی، داود. (1396). تشکیل پرونده شخصیت ضرورتی اجتناب ناپذیر در نظام کیفری ایران، دومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی پژوهش های مدیریت و علوم انسانی در ایران، تهران.
https://civilica.com/doc/713754
شاهرخی، حمید و هادی مرادی. (1384). قاضی کیفری و لزوم تشکیل پرونده شخصیت، مجله اصلاح و تربیت، (46)، 52-51.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304918
- صفاری، علی. (1394). مقالاتی در جرم‌شناسی و کیفرشناسی. چاپ ششم. جنگل.
- کاکوجویباری، علی؛ معافیت از کیفر در قانون مجازات ایران و فرانسه، دومین کنفرانس ملی علوم سیاسی، حقوق و فقه.
https://www.sid.ir/paper/888292/fa
- کرامتی معز، هادی. (1403). جرم شناسی (طرح مباحث نوین در دانش جرم شناسی). چاپ دوم. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- کریمی‌، یوسف‌. (1383). روانشناسی‌ شخصیت‌، تهران: نشر ویرایش.
- مؤذن زادگان، حسنعلی. (1389). پرونده شخصیت متهمان و ضرورت تشکیل آن در مرحله تحقیقات مقدماتی دادرسی کیفری، فصلنامه پژوهش حقوق. (30).
https://ensani.ir/fa/article/221419

  • تاریخ دریافت 17 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 22 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 23 فروردین 1404
  • تاریخ اولین انتشار 23 فروردین 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1403