پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

نقش شیوه‌های فرزند پروری اسلامی در پیشگیری از بزه دیدگی جنسی کودکان و نوجوانان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مسلم شجاعی
استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. رایانامه: moslem.shojaei@cfu.ac.ir
10.22034/aqcr.2026.2084450.1181
چکیده
اهمیت توجه به پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی به‌ویژه آسیب‌هایی که متوجه کودکان و نوجوانان هستند، بخش مهم سیاست‌گذاری کشورها را به خود اختصاص داده است. بر همین اساس پژوهش‌های متعددی بر نقش عوامل مختلف در پیشگیری از بزه‌دیدگی کودکان و نوجوانان به‌عنوان یک آسیب جدی اجتماعی تاکید داشته‌اند. در همین راستا هدف این پژوهش پیشگیری از بزه‌دیدگی جنسی کودکان و نوجوانان با تاکید بر شیوه‌های فرزندپروری در اسلام و نقش خانواده و مدرسه در این مسیر بررسی شده است. روش این پژوهش کمی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش والدین کودکان و نوجوانان بزه‌دیده جنسی شهر تهران بوده که با استفاده از فرمول حجم نمونه تعداد 146 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شده‌اند. تایید حجم نمونه از طریق شاخص هلتر در شاخص‌های برازش به‌عنوان شاخص کفایت حجم نمونه به تایید رسیده است. گردآوری داده‌ها در دو بخش اسناد و میدانی بوده که داده‌های میدانی با پرسشنامه محقق‌ساخته جمع‌آوری شده و تجزیه و تحلیل داده‌ها به کمک نرم‌‌افزار Amos Graphics انجام شده است. روایی صوری پرسشنامه مورد تایید اساتید و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ بیش از 7/0 مورد تایید قرار گرفت. یافته‌های بخش اسنادی نشان داده است که بیشتر پژوهش‌های موجود در حوزه پیشگیری از بزه‌دیدگی جنسی کودکان و نوجوانان بر مقولاتی در خانواده، مدرسه و سبک‌های فرزندپروری تاکید دارند و ادبیات نظری گسترده‌ای از این روابط پشتیبانی می‌کنند. همچنین یافته‌های پژوهش بر اساس دیدگاه دانشمندان مسلمان به این نتیجه می‌رسد که در دیدگاه اسلام، مهارت‌های فرزندپروری که والدین برای تبدیل شدن به والدینی عالی باید بر آن مسلط شوند عبارتند از: دانش فرزندپروری، حفظ رابطه با خدا، ارتباط با فرزندان و ارتباط با همنوعان است. به همین دلیل فرضیات پژوهش هم در همین راستا آزمون شده و نتایج آماری نشان داده که سبک فرزندپروری در اسلام بر روی بر پیشگیری از بزه‌دیدگی کودکان و نوجوانان با ضریب 75/0 درصد و اثر خانواده با ضریب 51/0 و نهاد مدرسه با ضریب 37/0 بر پیشگیری از بزه‌دیدگی جنسی کودکان و نوجوانان تاثیر معناداری دارند. مقدار P-Value در مدل کمتر از 1 درصد شده و نشان از معناداری ضرایب با اطمینان 99 درصد است. در نتیجه پیامدهای این پژوهش می‌تواند به والدین کمک کند تا با شناخت مهارت‌های اساسی فرزندپروری از دیدگاه اسلام، خانواده‌ای سعادتمند بسازند.
کلیدواژه‌ها
کودکان و نوجوانان
انحرافات جنسی
بزه دیدگی جنسی
پیشگیری
سبک فرزند پروری اسلام
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Islamic Parenting Practices in Preventing Sexual Victimization of Children and Adolescents

نویسنده English

Moslem Shojaei
Assistant Professor, Islamic Studies Education Department, Farhangian University, Tehran, Iran. Email: moslem.shojaei@cfu.ac.ir
چکیده English

The importance of paying attention to the prevention of social harms, especially harms that affect children and adolescents, has been an important part of countries' policymaking. Accordingly, numerous studies have emphasized the role of various factors in preventing child and adolescent victimization as a serious social harm. Accordingly, the purpose of this study is to investigate the prevention of child and adolescent sexual victimization by emphasizing parenting practices in Islam and the role of the family and school in this path. The method of this study is a quantitative survey type. The statistical population of the study was the parents of sexually victimized children and adolescents in Tehran, and 146 people were selected as a statistical sample using the sample size formula. The sample size was confirmed through the Helter index in the fit indices as an indicator of sample size adequacy. Data collection was in two parts: documentary and field, where field data was collected with a researcher-made questionnaire, and data analysis and interpretation were performed using Amos Graphics software. The face validity of the questionnaire was approved by the professors and its reliability was confirmed through Cronbach's alpha coefficient of more than 0.7. The findings of the documentary section have shown that most of the existing research in the field of preventing sexual victimization of children and adolescents emphasizes categories in the family, school, and parenting styles, and extensive theoretical literature supports these relationships. Also, the findings of the study, based on the perspective of Muslim scholars, conclude that in the perspective of Islam, the parenting skills that parents must master to become excellent parents include: knowledge of parenting, maintaining a relationship with God, communication with children, and communication with peers. For this reason, the research hypotheses were tested in this regard, and the statistical results showed that the parenting style in Islam has a significant effect on the prevention of child and adolescent victimization with a coefficient of 0.75 percent, the effect of the family with a coefficient of 0.51, and the school institution with a coefficient of 0.37 on the prevention of sexual victimization of children and adolescents. The P-Value in the model is less than 1 percent, indicating the significance of the coefficients with a confidence level of 99 percent. As a result, the results of this study can help parents build a happy family by understanding the basic skills of parenting from the perspective of Islam.

کلیدواژه‌ها English

Children and adolescents
sexual deviations
sexual victimization
prevention
Islamic parenting style
- پرچم، اعظم، فاتحی‌زاده، مریم، و اله‌یاری، حمیده. (1391). مقایسه سبک‌های فرزندپروری بامریند با سبک فرزندپروری در اسلام. پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 14(20)، 115-138.
https://www.sid.ir/paper/471252/fa
پناهی، علی احمد. (1403). تحلیل نقش سبک فرزندپروری اسلامی در مصونیتِ نوجوانان از آسیب‌های شبکه‌های اجتماعی و گوشی‌های هوشمند. فصلنامه علمی تربیت اسلامی، 19(50)، 71-86.
https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2256.html
- چاووشی، محمدصادق، و کرامتی معز، هادی. (1397). پیشگیری از بزه‌دیدگی اطفال در آموزه‌های قرآنی. مطالعات قرآنی، 9(35)، 145-164.
https://journals.iau.ir/article_662396.html
- عباسی، عاطفه، و رنگچی تهرانی، عطیه. (1399). پیشگیری از بزه‌دیدگی کودکان و نوجوانان در مواجهه با جرائم جنسی. رهیافت پیشگیری از جرم، 2(1)، 77-96.
http://journals1.jri.ac.ir/article_216932.html
- عبدالهی، سامان. (1400). سازوکارهای حمایتی و تعدیل‌کننده عوامل خطر گرایش اطفال و نوجوانان به مصرف مواد مخدر و داروهای روان‌گردان. پژوهش‌های جرم‌شناختی پلیس، 2(5)، 55-80.
http://cr.jrl.police.ir/article_98439.html
- کریمی، ماشااله. (1395). سبک تربیت و پیشگیری از بزهکاری از دیدگاه آموزه‌های اسلامی. [رساله دکتری حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه قم].
- کوخایی، آزاد، و رودمقدس، رمضانعلی. (1395). بررسی سبک‌های فرزندپروری در منابع اسلامی. بصیرت و تربیت اسلامی، 13(36)، 129-150.
https://sid.ir/paper/249674/fa
- کوهستانی، ام‌البنین؛ رضوی‌دوست، غلامرضا، موسوی، سید محمدحسین، و زارعی، محمد. (1401). مهارت‌های ارتباطی انسان با همنوعان در سبک زندگی توحیدی از منظر امام حسن عسکری (علیه‌السلام). فصلنامه قرآن و علوم اجتماعی، 2(4)، 9-36.
https://arq.quran.ac.ir/article_175621.html
- محمدی جورکویه، علی. (1394). «پیشگیری اجتماعی از جرایم جنسی» در قرآن. دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی، 3(3)، 119-148.
- محمدیان، الهه. (1403). اصول و روش تربیت جنسی کودکان و نوجوانان از منظر آیات و روایات. مطالعات کودک و خانواده. (در حال انتشار).
https://khanevadeh-pajoohi.whc.ir/article_584.html
- محسنی، فرید. (1390). سهم کودکان و نوجوانان از حمایت کیفری در فضای مجازی و حقیقی. آموزه‌های حقوق کیفری، 8(1)، 137-170.
https://cld.razavi.ac.ir/article_847.html
- نصیری، علی. (1385). آشنایی با علوم حدیث. انتشارات مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
 
- Abdullah, S. F. S., Ishak, A. H., & Abd Wahid, F. N. (2025). Children's Etiquette Towards Parents Based on Kitab Al-Adab Al-Mufrad By Al-Bukhari: Etika Anak Terhadap Ibu Bapa Berdasarkan Kitab Al-Adab Al-Mufrad Karya Al-Bukhari. Sains Insani, 10(1), 51-61.
- Akin, M. (2012). Exploring theology and practice in islamic parenting.  Electronic Theses and Dissertations. 2268, 1-84.
- Auda, J. (2008). Maqasid al-Shariah as philosophy of Islamic law: a systems approach. International Institute of Islamic Thought (IIIT).
- Brown, B. B., & Bakken, J. P. (2011). Parenting and peer relationships: Reinvigorating research on family–peer linkages in adolescence. Journal of research on adolescence, 21(1), 153-165.
 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1532-7795.2010.00720.x
- Georgiou, S. N. (2008). Parental style and child bullying and victimization experiences at school. Social Psychology of Education, 11, 213-227.
https://link.springer.com/article/10.1007/s11218-007-9048-5
- Hamjah, S. H., Zur Raffar, I. N. A., Rahman, Z. A., & Rasit, R. M. (2020). Applying spiritual aspect of parenting skills to adolescents in the family. Afkar: Jurnal Akidah & Pemikiran Islam, 22(2), 313-346.
 https://mojc.um.edu.my/index.php/afkar/article/view/28044
- Jafari, A. (2023). Parental Responsibility in Moral Security of Children in Shi'a Teachings. Journal of Ahl al-Bayt (as) Teachings, 1(2), 79-92.
- Lanjekar, P. D., Joshi, S. H., Lanjekar, P. D., & Wagh, V. (2022). The effect of parenting and the parent-Child relationship on a Child's cognitive development: a literature review. Cureus, 14(10), 1-7.
 https://assets.cureus.com/uploads/review_article/pdf/114808/20240724-319105-mp3ol3.pdf
- Madyawati, L., Nurjannah, N., & Mustafa, M. C. (2023). Integration between the Western and Islamic Parenting Models: Content Analysis in A Literature Review. Jurnal Tarbiyatuna, 14(2), 192-214.
 https://journal.unimma.ac.id/index.php/tarbiyatuna/article/view/10584
- Mahfud, C., Rohani, I., Nuryana, Z., Baihaqi, M., & Munawir, M. (2023). Islamic education for disabilities: new model for developing Islamic parenting in Integrated Blind Orphanage of Aisyiyah. Indonesian Journal of Islam and Muslim Societies, 13(1), 115-142.
 https://eprints.uad.ac.id/75934/1/25.%207295-23566-1-PB.pdf
- Manap, J., & Baba, S. (2016). Al-ghazali’s parenting skills attributes model. Jurnal Hadhari, 8(1), 113-131.
http://journalarticle.ukm.my/10423/1/14127-38823-1-SM.pdf
- Mansir, F. (2022). Parenting of children through an Islamic education approach. EDUKASI: Jurnal Pendidikan Islam, 10(2), 259-271.
 https://ejournal.staimta.ac.id/index.php/edukasi/article/view/309
- Masrufa, B., Kholishoh, B., & Madkan, M. (2023). Pelaksanaan Pendidikan Agama Islam Anak Dalam Keluarga Melalui Metode Islamic Parenting. Ngaos: Jurnal Pendidikan Dan Pembelajaran, 1(1), 13-28.
 https://ejournal.pdtii.org/index.php/ngaos/article/view/1
- Rohmah, A. P., Suyaman, P., & Mulyanti, A. S. (2023). Determination of Custody Rights (Hadhanah) for Children Who Are Not Yet Mumayiz to the Father. rechtsnrmen jurnal of law, 1(2), 48-57.
- Rumaya, J., & Rozumah, B. (2004). Pengantar pembangunan manusia: Perspektif ekologi. Rumaya Juhari, Rozumah Baharudin.
- Sanders, M. R., Morawska, A., Haslam, D. M., Filus, A., & Fletcher, R. (2014). Parenting and Family Adjustment Scales (PAFAS): Validation of a brief parent-report measure for use in assessment of parenting skills and family relationships. Child Psychiatry & Human Development, 45, 255-272.
 https://link.springer.com/article/10.1007/S10578-013-0397-3
- Sanvictores, T., & Mendez, M. D. (2022). Types of parenting styles and effects on children. Publishing Treasure Island.
- Shek, D. T. (2002). Parenting characteristics and parent-adolescent conflict: A longitudinal study in the Chinese culture. Journal of Family Issues, 23(2), 189-208.
 https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0192513x02023002002
- Zur Raffar, I. N. A., Hamjah, S. H., Hasan, A. D., & Dahlan, N. N. N. (2021). Parenting skills according to the Islamic perspective towards family well-being. Samarah: Jurnal Hukum Keluarga dan Hukum Islam, 5(2), 552-578.
 https://jurnal.ar-raniry.ac.id/index.php/samarah/article/view/9576