پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پرونده شخصیت هوشمند؛ راهبردی برای پیشگیری از تکرار جرم

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
غلامرضا تاج بخش 1
مهرداد تیموری 2
1 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران رایانامه: tajbakhsh@abru.ac.ir
2 پژوهشگر پسادکتری جامعه‌شناسی حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران. (نویسنده مسئول). رایانامه: dr.mehrdad.teymouri@gmail.com
10.22034/aqcr.2026.2091840.1233
چکیده
در نظام عدالت کیفری از جمله معیارهای لازم برای پیشگیری از تکرار جرم توجه به شخصیت بزهکار است. لذا جهت تعیین واکنش اجتماعی مناسب برای جرم و به ‌منظور بازپروری مجرم و پیشگیری از تکرار جرم، در کنار تشکیل پرونده قضایی نیاز به تشکیل پرونده شخصیت بزهکار با استفاده از فناوری هوش مصنوعی که خصوصیات فردی بزهکار شامل زندگی خانوادگی، مسائل پزشکی، سوابق کیفری و بسیاری دیگر از ویژگی‌ها را شامل ‌گردد اهمیت پیدا می‌کند. لذا هدف از پژوهش واکاوی پرونده شخصیت هوشمند، به‌عنوان راهبردی برای پیشگیری از تکرار جرم است. پژوهش حاضر به‌صورت کیفی و مبتنی بر استنتاج از منابع و متون و به روش توصیفی-تحلیلی انجام ‌شده است. یافته‌ها و نتایج حاکی از این است که در پرونده شخصیت هوشمند با بهره‌گیری از ابزارهای فناورانه هوش مصنوعی برای جمع‌آوری داده‌ها در سطح کلان در مرحله تشکیل پرونده و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در مرحله رسیدگی و صدور رأی و در مرحله اجرا پیش‌بینی فرایند نتیجه رفتار جنایی محکوم در احتمال ارتکاب مجدد جرم به متخصصان عدالت کیفری در پیشگیری از تکرار جرم کمک می‌کند. بنابراین، سیاست‌های کلان هوشمندسازی با توسعه زیرساخت فناورانه در نظام قضایی و هوشمندسازی فرایندها از جمله پرونده شخصیت هوشمند با رویکرد عدالت‌محور و با هدف صیانت از حقوق عامه و حفظ پویایی چرخه عدالت در تحقق عدالت هوشمند نقش‌آفرینی مؤثری در پیشگیری از تکرار جرم می‌تواند داشته باشد. هوش مصنوعی این ظرفیت را دارد که به بخشی دائمی از نظام عدالت کیفری ما تبدیل شود، در تحقیقات به متخصصان عدالت کیفری کمک کند و به آنها اجازه دهد امنیت عمومی را بهتر حفظ کنند.
کلیدواژه‌ها
هوش مصنوعی
پرونده شخصیت هوشمند
عدالت هوشمند
عدالت کیفری
پیشگیری
تکرار جرم
موضوعات

عنوان مقاله English

The Intelligent Personality Case: A Strategy To Prevent Recidivism

نویسندگان English

Gholamreza Tajbakhsh 1
Mehrdad Teymouri 2
1 Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Ayatollah Al-Ozma Boroujerdi University, Boroujerd, Iran. Email: tajbakhsh@abru.ac.ir
2 Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Ayatollah Al-Ozma Boroujerdi University, Boroujerd, Iran. Email: tajbakhsh@abru.ac.ir
چکیده English

In the criminal justice system, one of the necessary criteria for preventing recidivism is to pay attention to the personality of the offender. Therefore, in order to determine the appropriate social response to the crime and to rehabilitate the offender and prevent recidivism, in addition to filing a legal case, it is important to file a criminal personality file using artificial intelligence technology that includes the offender's personal characteristics, including family life, medical issues, criminal records, and many other characteristics. Therefore, the purpose of the research is to analyze the intelligent personality file as a strategy for preventing recidivism.The present study was conducted qualitatively and based on inference from sources and texts using a descriptive-analytical method. The findings and results indicate that in the case of the intelligent personality, using artificial intelligence technological tools to collect data at a macro level in the case formation stage and data analysis in the trial and verdict stage and in the execution stage, predicting the outcome of the convicted criminal behavior in the likelihood of reoffending helps criminal justice professionals in preventing recidivism. Therefore, macro-intelligence policies by developing technological infrastructure in the judicial system and making processes intelligent, including the intelligent personality case, with a justice-oriented approach and with the aim of protecting public rights and maintaining the transparency of the justice cycle in realizing smart justice can play an effective role in preventing recidivism. Artificial intelligence has the potential to become a permanent part of our criminal justice system, assist criminal justice professionals in investigations, and allow them to better maintain public safety.

کلیدواژه‌ها English

Artificial Intelligence
Intelligent Personality Profile
Intelligent Justice
Criminal Justice
Prevention
Recidivism
- ابراهیمی، ابراهیم. (1390). موانع تشکیل پرونده شخصیت در نظام کیفری ایران. مطالعات پیشگیری از جرم، 6(18)، 187-204.
http://cps.jrl.police.ir/article_13537.html
- تیموری، مهرداد. (1404). حقوق بازداشت‌شدگان و زندانیان (چاپ اول). انتشارات قوه قضاییه.
- تیموری، مهرداد، و کاظمی، سید سجاد. (1404). پرونده الکترونیک سلامت؛ راهبردی برای ارتقای سلامت در مؤسسات کیفری. حقوق پزشکی، 19(60)، 1-10.
http://ijmedicallaw.ir/article-1-1985-fa.html
- رهبری، ابراهیم، و شعبانپور، علی. (1401). چالش‌های کاربرد هوش مصنوعی به‌عنوان قاضی در دادرسی‌های حقوقی. تحقیقات حقوقی، 25(ویژه‌نامه حقوق و فناوری)، 419-444.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_102915.html
- سبزه علی، راضیه، اشرافی، محمود، و حیدری، مسعود. (1397). آثار پرونده شخصیت در حقوق کیفری ایران. حقوقی دادگستری، 82(104)، 67-93.
https://doi.org/10.22106/jlj.2018.34678
- شاملو، باقر، و گوزلی، مهدی. (1390). پرونده شخصیت در حقوق کیفری ایران و فرانسه. آموزه‌های حقوق کیفری، 8(2)، 89-118.
https://cld.razavi.ac.ir/article_836.html
- لیو، هین یان، و سوبوکی، ویکتوریا. (1405). تأثیر، غوطه‌وری، شدت، ادغام، تعامل: محورهای پنج‌گانه برای آینده حقوق و سیاست‌گذاری هوش مصنوعی (مهرداد تیموری و سید سجاد کاظمی، مترجمان). پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 30(1)، 248-278.
https://clr.modares.ac.ir/article_28652.html
- محمدی‌نیا، امید، و علی‌نژاد، آذر. (1402). نقش و تأثیر هوش مصنوعی درروند کشف جرم. کارآگاه، 17(63)، 85-104.
https://www.magiran.com/p2564424
- محمدیان، سارا، و محمدرضا‌پور، بابک. (1392). لزوم تشکیل پرونده شخصیت در فرایند دادرسی کیفری ایران. پزشکی قانونی ایران، 19(2)، 329-340.
http://sjfm.ir/article-1-527-fa.html
- مؤذن‌زادگان، حسنعلی. (1389). پرونده شخصیت متهمان و ضرورت تشکیل آن در مرحله تحقیقات مقدماتی دادرسی کیفری. پژوهش حقوق عمومی، 12(30)، 1-15.
https://elmnet.ir/doc/1062610-52781
- نجفی توانا، علی. (1388). ضرورت تشکیل پرونده شخصیت در دادرسی اطفال بزهکار. خانواده پژوهی، 5(2)، 293-319.
https://jfr.sbu.ac.ir/article_97348.html
- هاشمی، فاطمه سادات. (1401). پرونده شخصیت متهم در فرایند رسیدگی کیفری (چاپ اول).  انتشارات قوه قضاییه.
- Agrawal, A. Gans, J.S. Goldfarb, A. (2017). What to expect from artificial intelligence, MIT Sloan Manag. Rev. 58(3), 23–26.
 https://doi.org/10.7551/mitpress/11645.003.0008
- Arafat, S, Aljohani, N, Abbasi, R, Hussain, A. (2019). Lytras, Miltiadis, Connections between e-learning, web science, cognitive computation and social sensing, and their relevance to learning analytics: A preliminary study. Computers in Human Behavior, 92(2), 478–486.
 https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.02.026
- Balthazar, P., Harri, P., Prater, A., & Safdar, N. M. (2018). Protecting your patients’ interests in the era of big data, artificial intelligence, and predictive analytics. Journal of the American College of Radiology, 15(3), 580–586.
 https://doi.org/10.1016/j.jacr.2017.11.035
- Chowdhury, M. Sadek, A.W. (2012). "Advantages and limitations of artificial intelligence" Artificial Intelligence Applications to Critical Transportation. Transportation Research Circular E-C168. Publisher: The National Academies Press. 6(3), 360–375.
https://www.researchgate.net/publication/307928959_Advantages_and_Limitations_of_Artificial_Intelligence
- Coccoli, M, Maresca, P, Stanganelli, L. (2017), the role of big data and cognitive computing in the learning process. Visual Languages & Computing, 38(2), 97–103.
 https://doi.org/10.1016/j.jvlc.2016.03.002
- Eckholm E. (2015). Harvard Law Library Readies Trove of Decisions for Digital Age. New York Times, 28 October 2015.
- Elufisoye Elubode, A., & Fateropa, T. O. (2026). The impact of artificial intelligence on legal practice in Nigeria: Opportunities and challenges. OAULI, 6(1), 1–15.
https://www.researchgate.net/publication/400311221_The_Impact_of_Artificial_Intelligence_on_Legal_Practice_in_Nigeria_Opportunities_and_Challenges
-Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2017, August). The business of artificial intelligence: What it can and cannot do for your organization. Harvard Business Review.
- Lo Bosco, G., & Di Gangi, M. A. (2018). Deep learning architectures for DNA sequence classification. In A. Petrosino, V. Loia, & W. Pedrycz (Eds.), Fuzzy logic and soft computing applications: 11th International Workshop, WILF 2016, Naples, Italy, December 19–21, 2016 (pp. 162–171). Springer Nature.
 doi:10.1007/978-3-319-52962-2.
- Houde, S., Liao, V., Martino, J., Muller, M., Piorkowski, D., Richards, J., Weisz, J., Zhang, Y. (2020). Business (mis) Use Cases of Generative AI. https://doi.org/10.48550/arXiv.2003.07679
- Jobin, A, Ienca, M, Vayena, E. (2019). The global landscape of AI ethics guidelines. Nature Machine Intelligence, 1(9), 389–399.
 https://doi.org/10.1038/s42256-019-0088-2
- Lodder Arno R. Thiessen E. (2003). The role of artificial intelligence in online dispute resolution. In: Workshop on Online Dispute Resolution at the International Conference on Artificial Intelligence and Law. Edinburgh, UK.
- Morondo Taramundi, D. (2023), Discrimination by Machine-Based Decisions: Inputs and Limits of Anti-discrimination Law, Law and Artificial Intelligence, Published by Asser press, 1(35), 73-84.
 https://doi.org/10.1007/978-94-6265-523-2_4
- Mudassir, N. (2025). The Impact of Artificial Intelligence (AI) in Crime Detection and Prevention in Nigeria.
- Nah, F.  Zheng, R. Cai, J. Siau, K.  Chen, L. (2023). Generative AI and ChatGPT: applications, challenges, and AI-human collaboration, Information Technology Case and Application Research. 25(3), 1-28.
 https://doi.org/10.1080/15228053.2023.2233814
- Pariser, E. (2011), The Filter Bubble: How the New Personalized Web is Changing What We Read and How We think. Penguin Books.
- Rigano, C.h. (2019). using Artificial intelligence to address criminal justice needs. NIJ Journal, 1(280), 1-10.
https://nij.ojp.gov/topics/articles/using-artificial-intelligence-address-criminal-justice-needs
- Stokel-Walker, C.  Van Noorden, R. (2023). The promise and peril of generative AI, Nature (London). 614(7947), 214–216.
 https://doi.org/10.1038/d41586-023-00340-6
- Umanah, E. A, Clement Etti, Willie, Udom Sunday, Daniel. (2024). Implications Of Emerging Technologies On Social Behaviour And Crime Control In The 21st Century, Advanced Research and Multidisciplinary Studies, 4(3), 152-162. DOI: 10.52589/JARMS-JL2NFQ57
- Willie, C. E., Mboho, K. S., & Udom, S. D. (2023). Good governance, rule of law: A panacea to sustainable industrialization in Nigeria. In I. V. O. Modo, K. S. Mbobo, E. R. Udoh, & U. U. Effiong (Eds.), ICIDR Publishing House.
- Willie, C. E., Umanah, U., Daniel, U., & Asangausung, O. S. (2025). Technical education and industrial development in Akwa Ibom State, Nigeria. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 7(18), 1–20.
 https://doi.org/10.46236/jovosst.1716906