پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

تنوع پاسخ گذاریِ کنشی در سیاست جنایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. رایانامه: Shahrdad.darabi@iau.ir
10.22034/aqcr.2026.2089747.1222
چکیده
متولیان سیاست جنایی در راستای ارتقای حداکثری ظرفیت‌های ِ ایجابی یا سلبیِ مدل‌های سیاست جنایی با مرتفع نمودن کاستی‌های هر مدل و حسب مورد افزایش یا کاهش قدرت‌سالاری یا آزادی‌مداریِ واقع‌بینانه در آن، نسبت به تأمین امنیت جامعه با تأثیر از بافت سیاسی حاکم بر آن اقدام می‌نمایند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز از منابع علمی معتبر (کتب، مقالات و وب‌سایت‌ها) گردآوری و با استفاده از منطق و استدلال، تجزیه و تحلیل شده است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه تنوع پاسخ‌گذاریِ کنشی در سیاست جنایی می‌تواند با بهره‌مندی بیشینه‌ای از مدل مردم‌گرا/ مردم‌سالار همراه باشد، اما این مهم می‌تواند ضمن ترکیب با مدل‌های دولتی، تفوق نهادهای قوه‌ی مجریه در اتخاذ تدابیر کنشیِ تدافعی و تحدیدگر حقوق و آزادی‌های بنیادین افراد نیز عینیت یابد. لذا اقدامات کنشی در سیاست جناییِ امروزی می‌تواند استفاده‌ی همزمان از شاخصه‌های مدل مردم‌گرا با اصرار بر آزادی‌مداری و به‌کارگیری تدابیر توان‌افزای کنشی از یک‌سو و بهره‌مندی از مدل اقتدارگرای سیاست جنایی با تأکید بر امنیت مداری و استفاده از اقدامات کنشیِ تدافعی و توان‌گیر از سوی دیگر باشد. در این میان، ترکیبِ اجتناب‌ناپذیر مدل‌های دولتی و جامعوی به‌صورت همزمان در طراحی راهبرد پیشگیری از جرم و تنوع تدابیر کنشی ِدولت‌ها انکارناشدنی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Variety of Proactive Resoonse in Criminal Policy

نویسنده English

Shahrdad Darabi
Associate Professor Department of Law, Islamic Azad University, Qom, Iran. Email: Shahrdad.darabi@iau.ir
چکیده English

Criminal policy custodians take action to maximize the positive or negative capacities of criminal policy models by eliminating the shortcomings of each model and, as appropriate, increasing or decreasing the authoritarianism or realistic libertarianism in it, to ensure the security of society by influencing the prevailing political context. The present study was conducted with a descriptive-analytical approach and in a library manner. The required information was collected from reliable scientific sources (books, articles, and websites) and analyzed using logic and reasoning. The research findings show that although the diversity of Proactive responses in criminal policy can be accompanied by maximum benefit from the libertarian/democratic model, this can also be realized by combining it with government models, the superiority of executive branch institutions in adopting defensive active measures that restrict the fundamental rights and freedoms of individuals. Therefore, proactive measures in today's criminal policy can be the simultaneous use of the characteristics of the populist model with an insistence on freedom-orientedness and the use of proactive measures on the one hand, and the benefit of the authoritarian model of criminal policy with an emphasis on security-orientedness and the use of defensive and Incapacitation proactive measures on the other. In the meantime, the inevitable combination of governmental and societal models simultaneously in designing crime prevention strategies and the diversity of governments' proactive measures is undeniable.

کلیدواژه‌ها English

Diversity of responses
Democratic
Authoritarian
Empowering measures
Incapacitation
- ابراهیمی، شهرام. (1402). جرم‌شناسی پیشگیری. چاپ هفتم. بنیاد حقوقی میزان.
- ابراهیمی، شهرام. (1403). کنشگران سیاست جنایی؛ مطالعه موردی سیاست جنایی فرانسه. پژوهشنامه حقوق کیفری، 15(2)، 7-25.
https://jol.guilan.ac.ir/article_8154.html
- ابراهیمی، شهرام. (1404). چهاردهمین کنگره پیشگیری از جرم و عدالت کیفری سازمان ملل: راهبردهای علمی، مشارکت جوانان و چالش‌های نوین پیشگیری از بزهکاری. پژوهش‌های جرم‌شناسی کاربردی، 3(7)، 1-14.
https://qacr.ir/article_718204.html
- پاک‌نهاد، امیر. (1394). سیاست جنایی ریسک مدار. چاپ دوم. بنیاد حقوقی میزان.
- جمشیدی، علیرضا. (1395). سیاست جنایی مشارکتی. چاپ دوم. بنیاد حقوقی میزان.
- حاجی ده آبادی، محمدعلی. (1403). جامعه‌شناسی جنایی. چاپ نهم. نشرالمصطفی (ص).
- دارابی، شهرداد. (1403). پیشگیری از جرم در مدل مردم‌سالار سیاست جنایی. چاپ سوم. بنیاد حقوقی میزان.
- دارابی، شهرداد. (1404). مدل ترکیبی سیاست جنایی. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
- شاهیده، فرهاد. (1402). سیاست‌گذاری جنایی در برابر تروریسم. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
- شاو، مارگارت. (1394). الگوهای بین‌المللی پیشگیری از جرم. شهرداد دارابی، مترجم. مطالعات پیشگیری از جرم، 10(34)، 165-192.
http://cps.jrl.police.ir/article_13649.html
- شیری، عباس. (1397). سیاست‌گذاری جنایی از کنترل درونی تا کنترل بیرونی جرم. سیاست‌گذاری عمومی، 4(3)، 103-121.
https://jppolicy.ut.ac.ir/article_68429.html
- میرخلیلی، سید محمود. (1403). جرم‌شناسی. چاپ پنجم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1394). به‌سوی یک سیاست ملی پیشگیری از بزهکاری. در: دانشنامه پیشگیری از جرم آکسفورد. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
- نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین. (1396). پیشگیری عادلانه از جرم. در: علوم جنایی. مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری. چاپ هفتم. سمت.
- نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، و  هاشم بیگی، حمید. (1401). دانشنامه جرم‌شناسی. چاپ ششم. گنج دانش.
- نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین. (1391). درباره امنیت شناسی (از حق بر امنیت تا حق بر تأمین) در: رضوانی، سودابه. مدیریت انسان‌مدار ریسک جرم. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
- نیاز پور، امیرحسن. (1400). پیشگیری از جرم. چاپ اول. دادگستر.
- نیاز پور، امیر حسن. (1393). اساسی‌سازی حقوق پیشگیری از جرم در ایران. پژوهش حقوق کیفری، 2(6)، 91-111.
https://jclr.atu.ac.ir/article_662.html
- وایت، رابرت، و هینز، فیونا. (1404). جرم و جرم‌شناسی (علی سلیمی، مترجم). چاپ چهاردهم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- هبرشت، پاتریک. (1395). پیشگیری از جرم در دولت فدرال بلژیک، از سیاست سوسیال دموکراتیک به‌سوی سیاست نئولیبرال و اقتدارگرا در یک جامعه دموکراتیک (شهرداد دارابی، مترجم). مطالعات پیشگیری از جرم، 11(40)، 201-235.
http://cps.jrl.police.ir/article_13691.html
- Van Dijk, J. J. M., & Deward, J. (2009). Forty years of crime prevention in the Dutch polder. In A. Crawford (Ed.), Crime prevention policies in comparative perspective. Publisher.
- Velasquez, E. (2008). Governance of security in the light of the experience of Bogotá [Report].
- Welsh, B. C., & Farrington, D. P. (2012). The science and politics of crime prevention: Toward a new crime policy. In B. C. Welsh & D. P. Farrington (Eds.), The Oxford handbook of crime prevention. Oxford University Press.
- Lab, P.Steven. (2014). crime prevention; Approaches, practices and evaluations, Anderson publishing.
- Lab, S. P. (2014). Crime prevention: Approaches, practices, and evaluations. Anderson Publishing.