پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

نقش سبک زندگی اسلامی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی نوظهور در میان دانشجویان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده علوم پایه گروه زمین شناسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد خرم آباد
2 مدرس گروه حقوق، واحد شهریار، دانشگاه آزاد اسلامی، شهریار، ایران. رایانامه: Yahosein10104748@gmail.com
10.22034/aqcr.2025.2074718.1132
چکیده
زمینه و هدف:با توجه به گسترش فزاینده آسیب‌های اجتماعی نوظهور در محیط‌های دانشگاهی، این پژوهش با هدف تبیین نقش سبک زندگی اسلامی به عنوان یک نظام پیشگیرانه فعال و توانمندساز در مقابله با این چالش‌ها انجام شد و تمرکز اصلی بر ارائه راهکارهای عملی برای نهادینه‌سازی این سبک زندگی در میان دانشجویان بود.
روش: این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی نگارش یافته است
یافته ها و نتایج: این مطالعه با اتکا به تحلیل مبانی نظری و شواهد پژوهشی موجود نشان داد که سبک زندگی اسلامی با مؤلفه‌هایی چون توکل، تقوا، حیا و مسئولیت‌پذیری اجتماعی و راهبردهای عملی شبکه‌ای از مصونیت‌های درونی و بیرونی ایجاد می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که این سبک زندگی از یک سو با معنابخشی به زندگی، بحران‌های هویتی را هدف می‌گیرد و از سوی دیگر با ارائه شاخص‌های عینی، الگویی عملی برای زیستن متعالی ارائه می‌دهد. نتایج پژوهش بر ضرورت گذار از رویکردهای سلبی به راهبردهای ایجابی تأکید دارد و موفقیت در این مسیر را منوط به همکاری سه نهاد خانواده، دانشگاه و رسانه می‌داند. خانواده با تغییر نقش به مشاور، دانشگاه با تبدیل شدن به کانون تربیتی همه‌جانبه و رسانه با الگوسازی در فضای مجازی می‌توانند در نهادینه‌سازی این سبک زندگی نقش آفرینی کنند. در مجموع، سبک زندگی اسلامی با تلفیق معنویت و عمل، ظرفیت تبدیل دانشگاه به محیطی برای پرورش نسلی متعهد و آینده‌ساز را دارد و می تواند از آسیب های اجتماعی پیشگیری نماید و البته تحقق آن مستلزم برنامه‌ریزی منسجم و پژوهش‌های کاربردی بیشتر است
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Role of the Islamic Lifestyle in Preventing Emerging Social Harms among University Students

نویسندگان English

siamak Baharvand 1
Seyfoddin Bazvand 2
1 Bacic Science, Islamic Azad University of Khorramabad
2 Lecturer, Department of Law, Shahriyar Branch, Islamic Azad University, Iran. Email: Yahosein10104748@gmail.com
چکیده English

Field and Aims: Given the rapid expansion of emerging social harms in university environments, this study was conducted to elucidate the role of the Islamic lifestyle as an active and empowering preventive system in addressing these challenges. The primary focus of the research was on proposing practical strategies for institutionalizing this lifestyle among university students.
Method: This article was written using a descriptive _analytical approach.
Findings and Conclusions: This study, drawing on an analysis of theoretical foundations and existing research evidence, demonstrated that the Islamic lifestyle grounded in components such as trust in God, piety, modesty, and social responsibility, and accompanied by practical strategies provides the basis for the formation of a network of internal and external safeguards.The findings indicate that, on the one hand, this lifestyle addresses identity crises by endowing life with meaning, and on the other hand, by offering concrete indicators, it presents a practical model for an elevated and purposeful way of living. The results emphasize the necessity of moving from restrictive and prohibitive approaches toward affirmative and constructive strategies, and regard success in this process as contingent upon cooperation among three key institutions: the family, the university, and the media. Families, by shifting their role toward that of guidance and counseling; universities, by transforming into comprehensive educational and formative centers; and the media, by providing role models in virtual spaces, can all play an effective role in institutionalizing this lifestyle. Overall, by integrating spirituality with practice, the Islamic lifestyle has the capacity to transform the university into an environment conducive to nurturing a committed and future-oriented generation and to preventing social harms. Nevertheless, the realization of this potential requires coherent planning and further applied research.

کلیدواژه‌ها English

Lifestyle
social harm
prevention
students
university
family
- ابراهیمی، محمدحسن. (1394). بررسی تأثیر نقش خانواده بر سبک زندگی اسلامی. کنفرانس سراسری دانش و فناوری علوم تربیتی مطالعات اجتماعی و روانشناسی ایران، تهران.
https://civilica.com/doc/467882/
- احمدی، امیر. (1400). تأثیر جهت‌گیری مذهبی در ایجاد تعهّد اجتماعی و قانون‌گرایی در بین جوانان شهر اسلام‌آباد غرب. انتظام اجتماعی، 13(3)، 6798.
https://www.sid.ir/paper/1153162/fa
- ابوالحسنی، سیدرحیم. (1388). کارکردهای تشکل‌های دانشجویی. سیاست، 39(4)، 1-33.
https://jpq.ut.ac.ir/article_20218.html
- افراسیابی، فاطمه، حسینینیا، سید محمدرضا، و محمدی انویق، مجتبی. (1402). آسیب‌شناسی اجتماعی دانشجویان دانشگاه با رویکرد اسلامی شدن آن از منظر قرآن و حدیث. قرآن و علوم اجتماعی، 3(2)، 58-85.
https://arq.quran.ac.ir/article_181941.html
- باغبان ابرقوئی، ابوالفضل، و زارع زردینی، پریسا. (1403). آسیب‌های اجتماعی فضای مجازی در جامعه امروز. یازدهمین همایش ملی تحقیقات میان‌رشته‌ای در علوم مهندسی و مدیریت.
https://civilica.com/doc/2324223/
- جعفرنژاد، محمد. (1403). مبانی و مؤلفه‌های سبک زندگی عفیفانه (2). حبل‌المتین، 12(48)، 113-128.
http://noo.rs/GhioG
- جزینی، علیرضا، عباسی کسانی، علی، و پناهی، محسن. (1399). تأثیر سبک زندگی اسلامی در پیشگیری از جرم و آسیب‌های اجتماعی (با تأکید بر نقش نماز). مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، 2(1)، 93-104.
https://issh.shahed.ac.ir/article_3713.html
- جعفرزاده، فروزنده، چیت‌ساز، محمدجواد، و اسکندریان، غلامرضا. (1403). ویژگی‌ها و شاخص‌های سبک زندگی اسلامی؛ یک فراتحلیل. مطالعات ملی، 25(100)، 57-80.
https://www.rjnsq.ir/article_210596.html
- حاجی آقانژاد، یاسر، بنده خدا، محمدعلی، و بنده خدا، پریسا. (1401). مروری بر عوامل آسیب‌های اجتماعی در دانشجویان. ششمین کنفرانس بین‌المللی مطالعات جهانی در علوم تربیتی، روانشناسی و مشاوره، تهران.
https://civilica.com/doc/1630519/
- خجیر، یوسف. (1399). آسیب‌شناسی استفاده شبکه اجتماعی در جامعه ایرانی و ارائه راهبردهای استفاده بهینه از آن. مجلس و راهبرد، 27(102)، 183-211.
 https://nashr.majles.ir/article_376.html
- رنجدوست، شهرام. (1398). نقش سبک زندگی اسلامی در کاهش آسیب‌های نوظهور اجتماعی. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 3(2)، 83-90.
 https://www.islamiilife.com/article_189511.html
- شجاعی، لیلا، حجازی، سید ناصر، و ایدر، نبی‌اله. (1403). تبیین جامعه‌شناختی اثرپذیری نگرش به آسیب‌های اجتماعی بر اساس مؤلفه‌های سبک زندگی اسلامی (مطالعه موردی: دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر بیرجند). اسلام و مطالعات اجتماعی، 12(46)، 184-224.
https://jiss.isca.ac.ir/article_76517.html
- شکوهی‌تبار، محمود. (1404). چگونه توکل به خدا را تمرین کنیم؟(بخش اول). دانش سلامت و دین، 7(83)، 5-8..
http://noo.rs/Y6nDZ
- شیرینی، خسرو، نظرپور، فریبا، سلیمانی، سمیرا، کاظمی، مهرداد، کاظمی، مقداد، حاتمی، وحید، و تاب، مهشید. (1399). بررسی ریسک فاکتورهای مؤثر بر بروز آسیب‌های اجتماعی در بین دانشجویان ساکن خوابگاه در دانشگاه‌های دولتی شهر ایلام در سال 1394. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، 28(2)، 83-93.
https://sid.ir/paper/401071/fa
- عبدالهی، سامان. (1399). امکان سنجی اجرای مدل پیشگیری رشد مدار کانادا در ایران. مطالعات پیشگیری از جرم، 15(54)، 170-137.
http://cps.jrl.police.ir/article_94499.html
- علیزاده منامن، عیسی، و عطائی، مصطفی. (1404). حل تعارضات در سبک زندگی دانشجویی؛ راهکارها و رویکردهای علمی. علوم انسانی و اسلامی در هزاره سوم، 9(1)، 217-224.
https://hijournal.ir/fa/downloadpaper.php?pid=596&rid=49&p=A
- فینی‌زاده بیدگلی، محسن، خجسته باقرزاده، حسن، فرهنگی، علی‌اکبر، و مظفری، افسانه. (1403). نقش و ویژگی‌های اینفلوئنسرهای توییتر در تصویر یک سازمان (مطالعه موردی: دانشگاه آزاد). علوم خبری، 13(2)، 80-95.
https://ensani.ir/fa/article/583246
- قاسم‌پورخوشرودی، الهه، قاسم‌پورخوشرودی، الهام، و قاسم‌پورخوشرودی، عرفانه. (1395). آسیب‌شناسی فرهنگ دانشجویی در خوابگاه‌ها. چهاردهمین همایش انجمن مطالعات برنامه درسی ایران.
https://sid.ir/paper/892642/fa
-کرامتی معز، هادی و میرخلیلی، سید محمود. (1399). پیشگیری رشد مدار از بزه دیدگی کودکان در شبکه های اجتماعی مجازی (مطالعه موردی معلمان منطقه پنج شهر تهران). مطالعات پیشگیری از جرم، 15(56)، 22-1.
http://cps.jrl.police.ir/article_95006.html
- مظاهری، حسین، فتحی، شهرام، و ابراهیم‌پور، جمشید. (1404). بررسی میزان بهره‌مندی از سبک زندگی اسلامی، عوامل مؤثر و پیامدهای آن در میان دانشجویان دانشگاه پیام نور مراکز فارسان و سامان. دومین کنفرانس بین‌المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان.
https://isnac.ir/SA/XECD-GGGCH
- مهرآبادی، معصومه، و رمضانی، جواد. (1403). سلامت روان، کیفیت زندگی و ابزارهای اندازه‌گیری آن. هفدهمین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، تهران.
https://civilica.com/doc/2017290/
- موسوی، مریم. (1404). راهکارهای نهادینه‌سازی حیا و عفت در جامعه اسلامی. مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، 6(71)، 133-151.
 http://noo.rs/sQK8Y
- نیازی، محسن، و پورعسکری، محمدیاشین. (1403). جهانی شدن و اثرات آن بر سبک زندگی. بیست و یکمین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران.
 https://civilica.com/doc/2326594/
- Astiwara, E. M. (2025). Healthy living in Islam: The principle of halal and its implications for health. Endless: International Journal of Future Studies, 8(1), 71-85.
https://endless-journal.com/index.php/endless/article/view/324
- Hamedi, A. (2023). The Role of Ethical and Educational Models in Promoting the Islamic Lifestyle. Biannual Journal of Education Experiences, 500(1), 145-159.
https://sanad.iau.ir/Journal/jee/Article/991531
- Raza, A., Ali, Z., Anwar, M. I., & Imran, M. (2024). Islamic Perspective on Social Media Ethics and Responsible Usage. Al-Mahdi Research Journal (MRJ), 5(5), 214-221.
http://ojs.mrj.com.pk/index.php/MRJ/article/view/450
- Kabir, M., Kabir, M. R., & Islam, R. (2025). Islamic lifestyle applications: Meeting the spiritual needs of modern Muslims. International Journal of Human–Computer Interaction, 1-29.
https://arxiv.org/abs/2402.02061
- Islam, M. T. (2019). The impact of social media on muslim society: From islamic perspective. International Journal of Social and Humanities Sciences, 3(3), 95-114.
https://dergipark.org.tr/en/pub/ijshs/article/661414
- Pusparini, M. D., Herianingrum, S., Bahari, Z., & Furqani, H. (2024). Scrutinizing a frugal lifestyle in spiritual dimensions: an Islamic ethical consumption framework. International Journal of Ethics and Systems.
https://www.emerald.com/ijoes/article-abstract/doi/10.1108/IJOES-01-2024-0027/1251253
- Riegel, U., Engel, D., Penthin, M., & Pirner, M. L. (2024). Measuring Muslim Lifestyle Using a Halal Scale. Religions, 15(11), 1346, 1-16.
https://www.mdpi.com/2077-1444/15/11/1346
- Setiawan, I., Chalim, A., & Amalia, A. R. (2025). Building digital ethics in the perspective of islamic religious education. Journal of Research in Islamic Education, 7(1), 245-255.
https://doi.org/10.25217/jrie.v7i1.5929
- Uriawan, W., Ijazi, M. S., Arraudy, N. R., Wibowo, O. S. P., & Santoso, R. D. (2025). A Comparative Analysis of Instagram and TikTok as Islamic da'wahh Media in the Digital Era. arXiv preprint arXiv.https://arxiv.org/abs/2512.17646

  • تاریخ دریافت 22 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 29 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 03 دی 1404
  • تاریخ اولین انتشار 03 دی 1404
  • تاریخ انتشار 03 دی 1404