پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

اثرگزاری جرم شناسی پست مدرن بر نظام پاسخ دهی کنشی به جرایم اطفال و نوجوانان در کشورهای اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: Vejdanifakhr.at@gmail.com
2 گروه حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. (نویسنده مسئول). رایانامه: Shahrdad.darabi@iau.ir
3 گروه حقوق، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: d.b.Pakzad@gmail.com
4 گروه حقوق، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: Hr.Adabi@yahoo.com
10.22034/aqcr.2025.2069680.1098
چکیده
زمینه و هدف: جرم‌شناسی پست‌مدرن یا التقاطی، شاخه‌ای نظری از جرم‌شناسی انتقادی است که از دهه 1990 میلادی با تأکید بر نقش زبان، قدرت و ذهنیت و تحت تأثیر اندیشه‌های فیلسوف آلمانی، فردریش نیچه شکل گرفت. این رویکرد، ایده‌های سنتی حقوق کیفری درباره جرم و عدالت را به چالش کشیده و جرم را ناشی از قطع گفتمان‌های غیرغالب و نابرابری در توزیع قدرت در جامعه می‌داند. هدف این پژوهش بررسی امکان تلفیق رویکردهای پست‌مدرن با آموزه‌های اسلامی در نظام پاسخ‌دهی کنشی به جرایم اطفال در کشورهای اسلامی است.
روش: این تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی، با مرور ادبیات مربوط به جرم‌شناسی پست‌مدرن، آموزه‌های اسلامی و عدالت ترمیمی انجام شده است. همچنین با بررسی برنامه‌ها و مداخلات موجود در زمینه کاهش بازگشت به جرم و بازپروری کودکان و نوجوانان، تأثیر تلفیق این رویکردها تحلیل شده است.
یافته‌ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جرم‌شناسی پست‌مدرن با نقد ساختارهای سنتی و تأکید بر انسانی‌سازی عدالت کیفری، به‌ویژه در جرایم اطفال و نوجوانان، رویکردهای واکنشی صلح‌جویانه و توافقی را به جای خشونت و زورگری دولت پیشنهاد می‌کند. در کشورهای اسلامی، آموزه‌های شریعت و اصول عدالت ترمیمی مکمل این رویکرد بوده و بر بازپروری، تربیت اخلاقی و استفاده از مجازات‌های جایگزین تأکید دارند. برنامه‌هایی مانند آموزش مهارت‌های اجتماعی و شغلی، تقویت سلامت روان، مداخلات خانوادگی و بهره‌گیری از آموزه‌های دینی، نقش مؤثری در کاهش بازگشت به جرم و بازسازی اجتماعی نوجوانان دارند. سیستم‌های قضایی اسلامی با بهره‌گیری از عدالت ترمیمی و مفهوم مصلحت عالیه کودک، می‌توانند الگویی منسجم برای پاسخ‌دهی کنشی ارائه دهند. در نهایت، تلفیق رویکردهای پست‌مدرن با اصول اسلامی قابلیت کاهش چرخه جرم و ارتقای بازسازی اجتماعی کودکان و نوجوانان را داراست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Impact of Postmodern Criminal Law on the Reactive Response System to Juvenile Crimes in Islamic Countries

نویسندگان English

Atiye Vejdani Fakhr 1
Shahrdad Darabi 2
Batool Pakzad 3
Hamid Adabi 4
1 Department of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, North Tehran Branch Faculty of Law, Azad University, Tehran, Iran. Email: Vejdanifakhr.at@gmail.com
2 Department of Law, Islamic Azad University, Qom, Iran. (Corresponding Author). Email: Shahrdad.darabi@iau.ir
3 Department of Law, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran. Email: d.b.Pakzad@gmail.com
4 Department of Law, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran. Email: Hr.Adabi@yahoo.com
چکیده English

Field and Aims: Postmodern or eclectic criminology is a theoretical branch of critical criminology that emerged in the 1990s, emphasizing the role of language, power, and subjectivity, influenced by the ideas of the German philosopher Friedrich Nietzsche. This approach challenges traditional criminal law concepts of crime and justice, viewing crime as a result of the disruption of marginalized discourses and inequalities in the distribution of power within society. The aim of this study is to examine the possibility of integrating postmodern approaches with Islamic teachings in a responsive justice system addressing juvenile delinquency in Islamic countries.
Method: This research is descriptive-analytical and involves a literature review on postmodern criminology, postmodern criminal law, Islamic teachings, and restorative justice. Additionally, it analyzes the impact of integrating these approaches by examining existing programs and interventions aimed at reducing recidivism and rehabilitating children and adolescents.   
Findings and Conclusions: The results indicate that postmodern criminal law, by critiquing traditional structures and emphasizing the humanization of criminal justice especially concerning juvenile offenses proposes conciliatory and consensual reactive approaches instead of state violence and coercion. In Islamic countries, Sharia teachings and restorative justice principles complement this approach, emphasizing rehabilitation, moral education, and alternative punishments. effective role in reducing recidivism and social reintegration of adolescents. Islamic judicial systems, by employing restorative justice and the concept of the child's best interest (Maslahah Aliyah), can offer a coherent model for responsive justice. Ultimately, integrating postmodern approaches with Islamic principles has the potential to reduce the crime cycle and enhance the social rehabilitation of children and adolescents.

کلیدواژه‌ها English

Criminal Law
Postmodern
Juveniles
Adolescents
Islamic Countries
Proactive Responses
- ابراهیمی، شهرام. (1403). جرم‌شناسی پیشگیری. چاپ هشتم. تهران: بنیاد حقوقی میزان.
- ابراهیمی، شهرام. (1399). بزه انگاری عدم انجام تدابیر پیشگیری از بزهکاری در: دانشنامه سیاست‌گذاری حقوقی، با کوشش لعیا جنیدی و امیرحسن نیازپور. چاپ اول. انتشارات میزان.
- بابایی، همت‌الله و دیگران. (1399). الگوی پاسخ‌دهی به جرایم اطفال و نوجوانان در نظام قضایی ایران. حقوقی دادگستری، 84(111)، 191-173.
https://www.jlj.ir/article_40313.html
- دارابی، شهرداد. (1403). پیشگیری از جرم در مدل مردم‌سالار سیاست جنایی. چاپ سوم. تهران: انتشارات میزان.
- دارابی، شهرداد. (1404). مدل سیاست جنایی ترکیبی. چاپ اول. تهران: انتشارات میزان.
- رستمی، هادی و موسوی، سیدپوریا. (1399). مصالح عالیه کودکان و نوجوانان بزهکار در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر پاسخ‌های تعزیرمدار. حقوقی دادگستری، 84 (112)، 157-177.
https://www.jlj.ir/article_40314.html
- شاملو، باقر و حسینی، انسیه. (1399). حق بر سلامت روان کودکان و نوجوانان بزهکار در پرتو عدالت کیفری افتراقی. تحقیقات حقوقی، 23(92) ، 71-96.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_87613.html
- صادقی، آزاده. (1399). ارزیابی رویکرد بازپروری در کیفرگذاری جرایم اطفال و نوجوانان. مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی، 50(1)، 179-163.
https://jqclcs.ut.ac.ir/article_78720.html
- قورچی بیگی، مجید و شهرانی، معصومه. (1397). میزان صدور احکام بازپرورانه در بزهکاری کودکان و نوجوانان بعد از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392. حقوقی دادگستری، 82(102)، 189-161.
https://www.jlj.ir/article_32737.html
- عبدالهی، سامان. (1403). امکان‌سنجی اجرای مدل پیشگیری رشدمدار از گرایش به مصرف مواد مخدر و داروهای روانگردان کودکانِ کشور انگلستان و ایران. اعتیاد پژوهی، 18(72)، 210-189.
https://etiadpajohi.ir/article-1-3027-fa.html
- کاری یو، روبر. (1381). مداخله روانشناختی- اجتماعی زودرس در پیشگیری از رفتارهای مجرمانه، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی. مجله تحقیقات حقوقی، 5(36-35)، 304-267.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56558.html
- گسن، رمون. (1397). جرم شناسی خیزش‌های اجتماعی، برگردان و پژوهش: شهرام ابراهیمی. چاپ اول. تهران: بنیاد حقوقی میزان.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین و گلدوزیان، حسین. (1397). جرم‌شناسی پست‌مدرن و رویکرد آن به جرم و علت‌شناسی جنایی. پژوهش حقوق کیفری، 6 (23)، 9-46.
https://jclr.atu.ac.ir/article_8938.html
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1403). پیشگیری عادلانه از جرم در علوم جنایی، مجموعه مقالات در: تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری. چاپ سوم. سمت.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1387). پیشگیری از بزهکاری و پلیس محلی. تحقیقات حقوقی، 2(26-25)، 149-129.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56889.html
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1392). بایسته‌های پژوهش در نظام عدالت کیفری. چاپ اول. تهران: بنیاد حقوقی میزان.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1394). به‌سوی یک سیاست ملی پیشگیری از بزهکاری. دیباچه در: دانشنامه پیشگیری از جرم آکسفورد. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین و هاشم بیگی، حمید. (1397). دانشنامه جرم‌شناسی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات گنج دانش.
- نیازپور، امیرحسن. (1402). پیشگیری از جرم. چاپ دوم. تهران: انتشارات دادگستر.
- وجدانی فخر، عطیه؛ دارابی، شهرداد؛ پاکزاد، بتول و آدابی، حمیدرضا. (1403). اثرگذاری حقوق کیفری پست‌مدرن بر نظام پاسخ‌دهی واکنشی به جرایم اطفال و نوجوانان در کشورهای اسلامی (ایران، مصر و عربستان). فقه و حقوق اسلامی، 17(39)، 250-217.
https://feqh.semnan.ac.ir/article_9875.html
- ویلیامز و دیگران. (1388). نظریه‌های جرم‌شناسی (ترجمه حمیدرضا ملک محمدی). چاپ اول. تهران: بنیاد حقوقی میزان.
- Andrews, D. A. & Bonta, J. (2010). The Psychology of Criminal Conduct (5th ed.). Cincinnati, OH: Anderson Publishing.
- Cullen, F. T., & Jonson, C. L. (2013). The Oxford Handbook of Crime and Criminal Justice. Oxford University Press.
- Hossain, S., & Syed, S. (2021). The Rehabilitation and Reintegration of Juvenile Offenders: Comparative Analysis of Islamic and Western Approaches. International Journal of Criminal Law, 157-172.
-  Lipsey, M. W., & Cullen, F. T. (2007). The Effectiveness of Correctional Rehabilitation: A Review of Systematic Reviews. Annual Review of Law and Social Science, 3(1), 297-320.
https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.lawsocsci.3.081806.112833
دوره 3، شماره 8
تابستان
تابستان 1404
صفحه 69-87

  • تاریخ دریافت 31 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 14 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 14 مهر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 14 مهر 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404