پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

نقش عوامل تربیتی در پیشگیری از بزهکاری دانش آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه حقوق، مجتمع آموزش عالی گناباد ، گناباد، ایران. رایانامه: amirian_farsani@gonabad.ac.ir
10.22034/aqcr.2025.2056820.1060
چکیده
زمینه و هدف: بزهکاری دانش‌آموزان خصوصاً نوجوانان به عنوان معضلی جهانی، تحت تأثیر عوامل تربیتی است که پیشگیری غیرکیفری را به رویکردی مؤثر تبدیل کرده است. بر این اساس این سؤال مطرح است که عوامل تربیتی چگونه در پیشگیری از بزهکاری دانش‌آموزان مؤثر هستند.
روش: این مقاله به شیوه توصیفی- تحلیلی نگارش یافته است.
یافته‌ها و نتایج: عوامل تربیتی نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از بزهکاری نوجوانان دارند. خانواده‌هایی با سبک تربیتی مقتدرانه و روابط صمیمانه، به‌طور معناداری موجب کاهش گرایش به رفتارهای پرخطر می‌شوند. از سوی دیگر، تأثیر همسالان به‌ویژه در گروه‌های ورزشی و علمی، اثرات محافظتی قابل‌ توجهی در برابر بزهکاری نشان داده است. مدارس نیز با اجرای برنامه‌های مهارت‌های زندگی و محیط‌های حمایتی، موفقیت‌های چشمگیری در کاهش رفتارهای پرخطر داشته‌اند. در حوزه رسانه، محتوای آموزشی و الگوهای رفتاری سالم تأثیر بسزایی در پیشگیری داشته‌اند، در حالی‌که مواجهه با محتوای خشونت‌آمیز اثرات معکوس نشان می‌دهد. این یافته‌ها بر ضرورت رویکردی یکپارچه تأکید دارد که همزمان بر تقویت نهاد خانواده، هدایت گروه همسالان، بهبود محیط‌های آموزشی و مدیریت محتوای رسانه‌ای متمرکز باشد. چنین برنامه‌های جامعی می‌تواند تا حد زیادی از بروز بزهکاری در دانش آموزان پیشگیری کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The role of educational factors in preventing delinquency

نویسنده English

amin amirian farsani
Assistant Professor, Department of Law, University of Gonabad, Gonabad, Iran. Email: amirian_farsani@gonabad.ac.ir
چکیده English

Field and Aims: Student delinquency, particularly among adolescents, is a global concern and is influenced by educational factors. Consequently, non-punitive prevention has emerged as an effective approach. Based on this, the central question arises: How do educational factors contribute to the prevention of student delinquency?
Method: This study was conducted using a descriptive-analytical approach.
Findings and Conclusions: Educational factors play a decisive role in preventing adolescent delinquency. Families with authoritative parenting styles and close, supportive relationships significantly reduce the tendency toward risky behaviors. Peer influence, particularly within sports and academic groups, has also demonstrated notable protective effects against delinquency. Schools that implement life skills programs and provide supportive environments have achieved considerable success in reducing risky behaviors. In the media domain, educational content and positive behavioral role models have had a substantial impact on prevention, whereas exposure to violent content has shown adverse effects. These findings underscore the necessity of an integrated approach that simultaneously strengthens the family institution, guides peer group interactions, enhances educational environments, and manages media content. Such comprehensive programs can significantly prevent the occurrence of delinquent behaviors among students.

کلیدواژه‌ها English

Developmental prevention
educational factors
student delinquency
- احمدی، عاطفه، و دلایی میلان، فاطمه. (1402). بررسی طلاق والدین و تأثیر آن بر بزهکاری فرزندان. نهمین همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم تربیتی و روانشناسی ایران، تهران.
https://civilica.com/doc/1839269/
- اکبرزاده، ثریا، اسداله‌زاده، رقیه، بهبودی، سمیرا، نجفی، سعیده، و باقرزاده، رقیه. (1401). نقش مدرسه در تربیت اجتماعی کودکان و نوجوانان. هفتمین همایش بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و حقوق کودک در جهان اسلام، تهران.
https://civilica.com/doc/1674700/
 - بیابانی، غلامحسین. (1392). نقش رسانه در پیشگیری از جرم. رسانه، 24(92)، 33-42.
https://qjmn.farhang.gov.ir/article_53313.html
- بیرانوند، اسفندیار. (1403). تأثیر روابط بین همسالان و انگیزش یادگیری بررسی رابطه بین ارتباطات مثبت و منفی با همسالان و انگیزه در یادگیری. سومین کنفرانس ملی تازه‌های روانشناسی تکاملی و تربیتی، بندرعباس.
https://civilica.com/doc/2126117/
- ترابی، محمد. (1402). بررسی و حل اختلال افسردگی در کودکان و نوجوانان. نهمین همایش ملی تحقیقات میان‌رشته‌ای در مدیریت و علوم انسانی.
https://civilica.com/doc/2044083/
- تقئی، فرزانه، جمالی، لاله، مرادی، محبوبه، و شیروانی، روح‌انگیز. (1403). بررسی تأثیر رسانه‌های اجتماعی بر سبک زندگی سالم. چهاردهمین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی.
https://civilica.com/doc/2104615/
- حاتمی، معصومه، و خرمی، کبری. (1403). بررسی نقش و اهمیت گروه همسالان در تحول خود و رشد شخصیت اجتماعی و فردی دانش آموزان. ششمین همایش ملی پژوهش‌های حرفه‌ای در روانشناسی و مشاوره با رویکرد از نگاه معلم، میناب.
https://civilica.com/doc/2082376/
- حبیبی کلیبر، رامین، و صیادی، صادق. (1400). تأثیر انسجام خانوادگی و گروه همسالان با رفتارهای قلدرانه دانش‌آموزان. مطالعات جنسیّت و خانواده، 9(16)، 93-113.
- زرخانی، امیر، نعیمی، یاشار، بهمنینیا، حمیدرضا. (1403). تشویق روابط مثبت با همسالان در کلاس درس. اولین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی، مدیریت و علوم اجتماعی، تبریز.
https://civilica.com/doc/2054525/
- زندی‌راد، علی، و بهمه‌ای، عبدالواحد. (1402). نقش رسانه در پیشگیری از جرم. تمدن حقوقی، 6(16)، 224-207.
https://www.pzhfars.ir/article_176687.html
- شریف‌نژاد، عبدالمهدی، یوسفیان شوره دلی، بهنام،  و باقی‌زاده، محمدجواد. (1394). نقش مدارس در پیشگیری و مدیریت بزهکاری اطفال. فصلنامه علمی پژوهشنامه تربیتی، 17(72)، 157-194.
https://journals.iau.ir/article_693454.html
- صلاحی، جاوید. (1356). اقتصاد خانواده و نقش آن در بزهکاری اطفال و نوجوانان. مکتب مام، (89)، 43-38.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/294630/
- عبدالهی، سامان. (1403). نقش عوامل اجتماعی در جامعه‌پذیری دانش‌آموزان در معرض خطر. پژوهش‌های جرم‌شناسی کاربردی، 2(3)، 29-52.
https://qacr.ir/article_717883.html
 
- علیوردی‌نیا، اکبر، و ستاره، سیمین. (1395). بررسی نقش خانواده، مدرسه و گروه همسالان در بزهکاری دانش آموزان. جامعه پژوهی فرهنگی، 4(4)، 79-103.
https://www.sid.ir/paper/241224/fa
- فاطمی، داوود، رحیمی، عارف، سعادتی، موسی، و عباس‌زاده، محمد. (1395). بررسی نقش خانواده در بزهکاری فرزندان (مورد مطالعه: نوجوانان پسر شهر زنجان). پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، 5(3)، 35-50.
https://www.sid.ir/paper/522283/fa
- فرامرزیانی، سعید. (1403). مطالعه نقش دوگانه شبکه‌های اجتماعی در بزهکاری (مطالعه موردی شهر ارومیه). فصلنامه مطالعات و پژوهش‌های امنیت داخلی، 2(3)، 109-131.
https://issrq.sndu.ac.ir/article_3334.html
- فضایی، قاسم، فرشته مقدم، مرتضی، و یعقوبی، غلامحسین. (1394). بررسی تأثیر تربیت خانوادگی در وقوع جرم و بزهکاری و تعیین سبک تربیتی غالب در میان نوجوانان بزهکار. اولین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی و علوم تربیتی، شیراز.
https://civilica.com/doc/460402/
- کلوندی، مصیب. (1402). بررسی نقش خانواده در پیشگیری از بزهکاری. پنجمین همایش ملی پژوهش‌های حرفه‌ای در روانشناسی و مشاوره با رویکرد از نگاه معلم.
https://civilica.com/doc/1761404/
- متین، معصومه. (1403). نقش مدرسه و معلمان در تربیت روانی و اجتماعی دانش آموزان. اولین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین.
https://civilica.com/doc/2049391/
- ملکان، نرجس، و ملکان، سارا. (1402). نقش خانواده و مدرسه در مدیریت اختلالات یادگیری. پانزدهمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران.
https://civilica.com/doc/2013720/
- مهدوی، محمود، و اختری، نیکزاد. (1391). خانواده، کنترل اجتماعی و پیشگیری از بزهکاری اطفال و نوجوانان. مطالعات پیشگیری از جرم، 7(25)، 95-114.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/986771/
- نیک‌پور، علی، حسین‌آبادی، کاوه، پورمحب حسینی، سید مهدی، و حبیب‌پور، علی‌اصغر. (1403). تأثیر همسالان بر رشد مهارت‌های اجتماعی و رفتارهای مشارکتی در دانش‌آموزان. اولین همایش بین‌المللی ایده‌های تحول‌آفرین در زمینه مطالعات فرهنگی و آموزشی در آموزش و پرورش با تأکید بر اقدام پژوهی، درس پژوهی و روایت پژوهی در هزاره سوم.
 
- Ayano, G., Rooney, R., Pollard, C. M., Dantas, J. A., Lobo, R., Jeemi, Z., ... & Alati, R. (2024). Risk and protective factors of youth crime: An umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Clinical Psychology Review, 113, 102479.
 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0272735824001004
- Chen, C. (2024). The Influence of Peer Relationships on Children's Social Development. Lecture notes in Education Psychology and Public Media, 45, 221-225.
https://www.ewadirect.com/proceedings/lnep/article/view/11629
- Liu, J., Zhao, S., Chen, X., Falk, E., &Albarracín, D. (2017). The influence of peer behavior as a function of social and cultural closeness: A meta-analysis of normative influence on adolescent smoking initiation and continuation. Psychological bulletin, 143(10), 1082.
https://psycnet.apa.org/record/2017-33545-001
- Mwangangi, R. K. (2019). The role of family in dealing with juvenile delinquency. Open Journal of Social Sciences, 7(03), 52.
https://www.scirp.org/html/4-1762355_90991.htm
- Nevisi, H. M. (2022). The role of the family in preventing youth crimes. Mathews J Foren, 3(1), 9-11.
 https://www.mathewsopenaccess.com/scholarly-articles/the-role-of-the-family-in-preventing-youth-crimes.pdf
- Young, S., Greer, B., & Church, R. (2017). Juvenile delinquency, welfare, justice and therapeutic interventions: a global perspective. BJPsych bulletin, 41(1), 21-29.
https://doi.org/10.1192/pb.bp.115.052274
دوره 3، شماره 9
پاییز
پاییز 1404
صفحه 153-168

  • تاریخ دریافت 09 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 31 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 11 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 31 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404