پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

مرگ تدریجی یک رویا ؛ بازروایی جرمشناختی رمان سالهای گور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: nouroozk@gmail.com
10.22034/aqcr.2025.2067064.1080
چکیده
زمینه و هدف: به‌طور کلی جرم پدیده اجتماعی پیچیده‌ای است که عوامل مختلف و متعددی در آن نقش دارند و از این‌رو با یک نگاه تک‌بعدی نمی‌توان با این پدیده مواجه شد، ولی چالش‌های جرم‌شناختی جرم زمانی بیشتر می‌شود که رفتارهای مجرمانه درنتیجه یک فرایند طولانی و به‌صورت انفجاری رخ می‌دهند به‌گونه‌ای که مجالی برای تحلیل منطقی آن توسط مرتکب باقی نمی‌ماند. نمونه‌های از این دست جرایم کم‌وبیش در فرایند عدالت کیفری وجود دارند و بخشی از امکانات مدیریتی در این حوزه را به خود اختصاص می‌دهند، اما برای قضاوت بهتر در خصوص پدیده‌های از این دست، مراجعه به روایت‌های واقعی می‌تواند تا حد زیادی ما را با واقعیت جامعه مواجه سازد به‌ویژه زمانی که سوژه مورد مطالعه خود به‌نوعی قربانی تبعیض و بی‌عدالتی در جامعه باشد؛ نگاهی که در اندیشه‌های انتقادی جرم‌شناختی به‌خوبی و به‌درستی بدان پرداخته می‌شود. روایت تحلیل شده در این مقاله، بر پایه یک ماجرای واقعی است که در ناداستانی تحت عنوان «سال‌های گور» به قلم علیرضا رحیمی به رشته تحریر درآمده و میزان همنوایی جامعه را با سوژه کتاب (و نه لزوماً با رفتار مجرمانه ارتکابی) نشان می‌دهد.
روش: پژوهش حاضر به شیوه تحلیل محتوا و بر اساس روش توصیفی و تحلیلی با نگاهی انتقادی و پست مدرن نسبت به پدیده‌های اجتماعی به رشته تحریر درآمده و در آن تلاش گردیده است که تا حد امکان احساس نهفته در روایت، در مقاله منعکس شود.
یافته‌ها و نتایج: اینکه جامعه باید نقش خود را در وقایع مجرمانه بپذیرد، امری است که امروزه تا حد زیادی مورد پذیرش عمومی قرار دارد، اما پرسش این است که چگونه این مسئولیت را می‌پذیرد و به چه صورت در قبال آن واکنش نشان می‌دهد. در رویکرد انتقادی به جرم، فرایند مسئولیت‌پذیری جامعه باید به شیوه قهری و با بیانی تند و انتقادی صورت گیرد؛ چراکه در غیر این صورت هیچ شانسی برای نشان دادن مسئولیت جامعه وجود نخواهد داشت. در پژوهش حاضر ضمن هم‌نوایی با فرایند روایت، تلاش گردیده است تا موضوع به عنوان معلولی برخاسته از دل بی‌عدالتی و تبعیض جامعه نشان داده شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Gradual Death of a Dream: A Criminological Retelling of the Novel "The Years of the Grave"

نویسنده English

Nourooz Kargari
Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Theology and Political Sciences, Science and, Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. Email: nouroozk@gmail.com
چکیده English

Field and Aims: In general, crime is a complex social phenomenon influenced by numerous and diverse factors, and thus it cannot be approached from a one-dimensional perspective. Criminological challenges become more significant when criminal behaviors emerge as a result of a prolonged process and occur explosively, leaving no room for the offender to reflect rationally on their actions. Crimes of this nature do exist, more or less, within the criminal justice process and occupy part of its management capacities. However, for better judgment regarding such phenomena, turning to real-life narratives can significantly expose us to the realities of society—especially when the under-study subject is, in some way, a victim of discrimination and injustice. This perspective is thoroughly and accurately explored within critical criminological thought.
The narrative analyzed in this article is based on a true story depicted in the non-fiction novel «The Years of the Grave», written by Alireza Rahimi Nejad. It highlights the extent to which society aligns with the subject of the book (though not necessarily with the criminal act itself).
Method: This article is written using content analysis with a descriptive and analytical approach, adopting a critical and postmodern lens toward social phenomena. It attempts, as much as possible, to reflect the underlying emotions embedded in the narrative.
Findings and Conclusions: It is now widely accepted that society must acknowledge its role in criminal events. However, the key question is how this responsibility is assumed and how society responds to it. Within the critical approach to crime, the process of holding society accountable must be coercive, expressed through harsh and critical language. Otherwise, there is no real opportunity to highlight society’s responsibility. This study, in alignment with the narrative’s progression, seeks to portray the issue as a consequence rooted in the injustice and discrimination present within society.

کلیدواژه‌ها English

Crime
Strain Theory
Feminist Criminology
The Miserable Bride
- اسفندیاری، اسماعیل. (1383).  فقر و انحرافات اجتماعی. مطالعات راهبردی زنان، 21، 75-47.
http://noo.rs/8ufOC
- پاک نهاد، امیر. (1385). عذر تحریک؛ مبانی و آثار مطالعه ای در حقوق ایران و انگلستان. حقوقی دادگستری، 70(54)، 130-99.
https://www.jlj.ir/article_44292.html
- صادقى، حسین؛ شهرى؛ شقاقى شهری، وحید؛ اصغرپور، حسین. (1384). تحلیل عوامل اقتصادی اثرگذار بر جرم در ایران. تحقیقات اقتصادی، 40(1).
https://ensani.ir/fa/article/82298
- عالی‌ پور، حسن. (1384). فمنیسم و جرم‌شناسی. مطالعات راهبردی زنان، 30.
https://ensani.ir/fa/article/2070
- عبدالهی، محمدجواد؛ رییسی وانانی، سمیه. (1400). مداخله کیفری در حوزه حقوق خانواده با رویکرد جرم‌شناسی فمنیستی، آراء، 4(6)، 121-101.
http://journals1.jri.ac.ir/article_246692.html
- فرجیها، محمد. (1385). بازتاب رسانه‌ای جرم. رفاه اجتماعی، 6(22)، 86-57.
https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2100-fa.html
- گل خندان، سمیرا. (1401). رابطه ساختار خانواده با بزهکاری اطفال و نوجوانان(مطالعه میدانی در کانون اصلاح و تربیت استان اصفهان 1395). پژوهش‌های حقوق جزا و جرم شناسی، 10(19 )، 207-235.
https://jclc.sdil.ac.ir/article_153147.html
- گیدنز، آنتونی. (1396). جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر نی.
- معظمی، شهلا. (1383).  بررسی جرم‌شناختی جرایم زنان، در مجموعه مقالات علوم جنایی، انتشارات سمت، چاپ اول.
- Jang, S. J., & Agnew, R. (2015). Strain theories and crime.‏ , in: International Encyclopedia of the Social & Behavioral Science, edited by James D. Wright, edition 2th.
- خبرگزاری ایسنا. (1390، 06 آذر ماه).  «کبری رحمان‌پور» 12 سال در بلاتکلیفی محض؛ خرمشاهی: هیچ خبری از اولیای دم نیست در پی آزادی با قرار وثیقه هستم.
https://www.isna.ir/news/9009-03812
- خبرگزاری برنا. (1390، 10 دی ماه). نگاه حقوقی به یک پرونده جنجالی قدیمی: کابوس زن سیاه‌بخت. ».
https://www.tabnak.ir/fa/news/223266
- خبرگزاری شبستان. (1395، 17 آبان ماه). سال‌های گور روایتی تلخ از زندگی عروس سیاه‌بخت.
https://khabarfarsi.com/u/27749319
-  تابناک. (1390، 20 خرداد). کبری رحمانپور: بارها اعدام شده‌ام.
https://www.tabnak.ir/fa/news/325003
دوره 3، شماره 8
تابستان
تابستان 1404
صفحه 1-18

  • تاریخ دریافت 04 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 13 مرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 13 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404