پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

ارزیابی تطبیقی تدابیر پیشگیرانه کنشی در تکوین رفتار جنایی بیوتروریسم: از خلأ نظریه تا عمل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فاطمه نوری
استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. رایانامه: Fatemehnoori90@pnu.ac.ir
10.22034/aqcr.2025.2065022.1075
چکیده
زمینه و هدف: دستیابی انسان به علوم بیوتکنولوژی و فناوری زیستی این فرصت را فراهم کرده است که؛ برخی افراد با سوءاستفاده از این فناوری، از طریق تولید باکتری‌ها و ویروس‌ها یا دست­کاری در سیستم‌های بیولوژیک و ژنتیکی، درصدد ایجاد بیماری­های خطرناک در جوامع هدف برآیند. بررسی ابعاد علمی این سلاح­ های خاموش و بی­صدا از نظر جرم­شناسی حائز اهمیت است. جرم­شناسان از این بزهکاران به عنوان «بزهکاران یقه‌قرمز» یاد می­کنند. یقه­ قرمز­ها طیفی از مجرمان یقه‌سفید هستند که ضمن برخورداری از ظرفیت جنایی و توانایی تطبیق ­پذیری بالا، واجد اختلالات روانی از قبیل؛ «خودشیفتگی» و «نگرش ماکیاولیستی» و «جامعه­ ستیزی» هستند. اگرچه در ظاهر انسان­هایی قانون­مدار به نظر می‌رسند، اما در واقع بزهکاران پنهانی هستند که خود را معیار غایی قضاوت می‌دانند و در پرتو آن دست به «جرایم خونین» می­زنند.
روش: پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است.
یافته‌ها و نتایج: با خوانش انتقادی از نظریه «گزینش عقلانی» به عنوان هدایت­گر سیاست­های رایج کنترل جرم در منطق قانون‌گذاری، می‌توان گونه­ های مؤثر پیشگیری از بیوتروریسم را در سه سطح رفتاری، احساسی و باورها اولویت­بندی و تحلیل نمود. نقد این رویکرد و بازخوانی آن در تحلیل رفتار جنایی بیوتروریسم نشان می­دهد که انسان­ها فاقد ظرفیت­های ذهنی مناسب برای بسیاری از اهداف خود هستند و رفتار آن­ها حداکثرسازی نیست، بلکه تنها امیال خود را در حد رضایت برآورده می­سازند.
کلیدواژه‌ها
بیوتروریسم
پیشگیری کنشی
عوامل بیولوژیک
اختلال‌های روانی

عنوان مقاله English

Comparative Evaluation of Active Preventive Measures in the Development of Bioterrorism Criminal Behavior: From the Void of Theory to Practice

نویسنده English

fatemeh noori
Assistant Professor of Criminal Law and Criminology payamenoor university. Email: Fatemehnoori90@pnu.ac.ir
چکیده English

Field and Aims: Human access to biotechnology and life sciences has provided the opportunity for some people to misuse this technology, through the production of bacteria and viruses or manipulation of biological and genetic systems, to create dangerous diseases in target communities. Examining the scientific dimensions of these silent weapons is important from a criminological perspective. Criminologists refer to these criminals as “red-collar criminals.” Red-collar criminals are a range of white-collar criminals who, in addition to having criminal capacity and high adaptability, have mental disorders such as “narcissism,” “Machiavellianism,” and “antisocial behavior.” Although they appear to be law-abiding people on the surface, they are in fact secret criminals who consider themselves the ultimate standard of judgment and in light of that, commit “bloody crimes.”
Method: The present study was conducted using a descriptive-analytical method.
Findings and Conclusions: By critically reading the theory of "rational choice" as a guide to common crime control policies in the logic of legislation, it is possible to prioritize and analyze effective forms of bioterrorism prevention at three levels: behavioral, emotional, and belief. Criticizing this approach and rereading it in the analysis of bioterrorism criminal behavior shows that humans lack the appropriate mental capacities for many of their goals and that their behavior is not maximizing, but only satisfying their desires to the point of satisfaction.

کلیدواژه‌ها English

Bioterrorism
Active prevention
Biological factors
Mental disorders
- ابراهیمی، شهرام. (1396). جرم­شناسی پیشگیری. چاپ چهارم. تهران: میزان.
- اکبری، جهاندار؛ آشوری، محمد؛ اردبیلی، محمدعلی و صفاری، علی. (1399). فلسفه سلب حیات با نگاهی بر حقوق کیفری ایران. پژوهش حقوق کیفری، 8(30)، 41-9.
 doi: 10.22054/jclr.2020.39809.1864
- توکلی، حمیدرضا؛ صراف‌پور، رضا و صمدی، محمد. (1384). آب، غذا و بیوتروریسم، طب نظامی، 7، 82-75.
- تیلر، ریچارد. اچ و کاس آر، سانستین. (1397). بهبود تصمیم­ها پیرامون سلامتی، ثروت و شادی. ترجمه مهدی حبیب الهی و دیگران، تهران: شفاف.
- حاتمی، حسین. (1382). مراقبت سندرومیک در ساماندهی حملات بیوتروریستی در: کتاب اپیدمیولوژی و کنترل بیماری­های مرتبط با بیوتروریسم، چاپ دوم، تهران: صدا.
- دارابی، شهرداد. (1397). بزهکاران یقه­سرخ. دایره المعارف علوم جنایی، زیر نظر علی حسین نجفی ابرندآبادی، جلد چهارم، چاپ اول، تهران: میزان.
- دریایی، محمد. (1394). بیوتروریسم در قلب غربی. تهران: آرمان رشد.
- رایجیان اصلی، مهرداد. (1385). بزه­دیدگان، حقوق و حمایت­های بایسته. پژوهش­های حقوق عمومی، 19، 138-117.
- شاه­حسینی، محمدحسن. (1380). بیوتروریسم؛ شبح جنگ­های بیولوژیک، طب نظامی، (3)4، 209-201.
https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1000181.html
- صدقی، ابوالفضل. (1382). دفاع در برابر جنگ بیولوژیک و بیوتروریسم. مطالعات راهبردی بسیج، (19)18: 216-211.
- غلامی، حسین. (1396). کیفرشناسی (کلیات و مبانی پاسخ­شناسی جرم). تهران: میزان.
- کاری­یو، رویر. (1381). مداخلۀ روان­شناختی- اجتماعی زودرس در پیشگیری از رفتارهای­مجرمانه. ترجمۀ علی حسین نجفی ابرندآبادی، تحقیقات حقوقی، (36)35، 304-267.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56558.html
- کرمی، علی. (1395). بیوتروریسم. چاپ دوم، تهران: هلال.
- کانمن، دانیل (1397). تفکر، سریع و کند. ترجمه فروغ تالوصمدی، تهران: درّ دانش بهمن.
- محمدی، علی اکبر. (1379). نقش کنوانسیون خلع سلاح میکروبی در جلوگیری از تولید و توسعه سلاح های میکروبی. مجموعه مقالات اولین کنگره ملی بهداشت عمومی و طب پیشگیری، ویرایش اول، کرمانشاه: گروه آموزشی بیماری­های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی، 278-261.
- منفرد، محبوبه و امیرحسین جلالی فراهانی، امیرحسین. (1391). کدهای رفتاری و پیشگیری از بزهکاری. پژوهشنامه حقوق کیفری، 3(2)، 134-105.
https://jol.guilan.ac.ir/article_614_6.html
- موسوی­فرد، محمدرضا. (1402). واکاوی آسیب­های احتمالی خانواده­های قربانی تروریسم به عنوان قربانیان ثانویه. پژوهش­های جرم­شناسی کاربردی، 2، 46-23.
 doi: 10.22034/AQCR.2024.2038959.1019
- نجفی­ابرندآبادی، علی حسین و هاشم­بیگی، حمید. (1395). دانشنامه جرم­شناسی، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
- نجفی­ابرندآبادی، علی حسین. (1384). عدالت برای بزه­دیدگان. حقوقی دادگستری، (53)52، 78-74.
https://ensani.ir/fa/article/221653/%D9%85%DB%8C%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86
- نجفی­ابرندآبادی، علی حسین. (1388). کیفرشناسی نو- جرم­شناسی نو، درآمدی بر سیاست حنایی مدیریتی خطرمدار، مجموعه مقالات تازه­های علوم جنایی، چاپ اول، تهران: میزان.
- نجفی­ابرندآبادی، علی حسین. (1394). به سوی تعریف یک سیاست ملی پیشگیری از بزهکاری. دیپاچۀ در دانشنامه پیشگیری از جرم آکسفورد، تهران: میزان.
- نیازپور، امیرحسن. (1394). پیشگیری از فساد اداری- مالی در پرتو آیین­نامه پیشگیری و مقابله نظام­مند و پایدار با مفاسد اقتصادی در قوۀ مجریه. راهبرد، 76، 78-61.  
https://rahbord.csr.ir/article_124561.html
Apel, R.(2021). “Sanctions Perceptions and Crime”. Annual Review of Criminology, Vol 5:205-227.
Altman, M(2012). Behavioral Economics for Dummies, MississauGA: John Wiley and Sons.
Bentley, M.(2014). Weapons of Mass Destruction and Us Foreign Policy: The Strategic use Of a Concept, Routledge.
Borio, L.Noreen, A.& Donald. A.(2010). “Bioterrorism: An Overview, Douglas And Bennett’s Principles And Practice Of Infections” 17nd Ed , Charchill Livingston, 3951-4007. doi: 1016/B978-1-4557-4801-3.00015-1
Bortol, C. R. & Anne. M. B.(2014). Criminal Behavior: A Psychological Approach, Pearson.
Cliford, H.(2008). Microbial Bioterrorism In: Fauci, Braanwald, Kasper Harrison’s International Medicine, New York: MC GrawHill.
A. & John. D. C.(1987). “ Social- Information - Processsing factors in Reactive and Proactive Aggression in childrens Peer Groups”. Journal of Personality and Social Psychology,Vol 53, 1146-1158.
 doi.org/10.1037/0022-3514.53.6.1146
Donald, A.H.(1999).“The looming Threat Of Bioterrorism” 2nd Ed,1999, 71-83. doi.org/10.1126/science.283.5406.1279
Hank, M.(2001). Food And Material, Sabotage Places And Agents And Toxins Usable In Bioterrorism, 115(8)nd Ed, CDC: archives.
Hodgson, G. M.(2012). “On The Limits of Rational Choice Theory,” Economic Thought, Vol. 1:94-108.
Karlsson, M.(2014).What Is Criminology? Underestanding Crime & Criminals. 2nd Ed , Cambridge: University Press.
Mckenziem R.B.(2010). Predictably Rational?: In Search of Defenses for Rational Behavior in Economics, NewYork: Springer Heidelberg Dordrecht. https://www.mehrnews.com/news/776071.
Miller, D.&  Dennis. R.(2008). Narcissm & Aggression: Effects Of Positive, Negative & Delaged Feedback, Personality & Individual Differences,Praeger Publishers.
Pickett, J.T.(2018). “ Using Behavioral Economics to Advance Deterrence Research and Improve Crime Policy: Some Illustrative Experiments”. Crime & Delinquency, Vol 64(12).
https://doi.org/10.1177/0011128718763136
Presdee, M.(2001). Cultural Criminology and The Carnival of Crime, Routledge.
Ray, Jemes.V.(2007).Psychopathy, Atitudanal Beliefs & White Collar Crime, University Of South Florida Press.
Ross, D.(2005). Economic Theory and Cognitive Science: Microexplanationsm Cambridge, MIT Press.
Tversky, A. & Daniel Kahneman(1981) “The of Decisions and Psychology of choice” . Science. Vol 211: 453-458.
Wilkinson, N & M. Klaes(2012). An Introduction to Behavioral Economics, Hampshire: Palgrave Macmillan.
Woodworth, M.& Stephen .P.(2002). “ In cold Blood: Characteristics Of Criminal Homicides As a function of Phychopathy”, Journal of Abnormal Psychology, 11(3)nd Ed,436-445.
https://doi.org/10.1037/0021-843X.111.3.436
Zamir, E. & Doron, T.(2018). Behavioral Law and Economics, New york, Oxford University Press.

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 29 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 30 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 30 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404