پژوهش های جرم شناسی کاربردی

پژوهش های جرم شناسی کاربردی

جزیره سرگردانی؛ مروری جرمشناختی بر رمان سالتو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: nouroozk@gmail.com
10.22034/aqcr.2024.2044275.1034
چکیده
زمینه و هدف: یکی از عوامل مؤثر در وقوع جرم، عوامل اجتماعی هستند که در دو قالب مجزای محیط اجتماعی و جغرافیایی قرار می‌گیرند. از یک سو، محیط‌های اجتماعی به مثابه یک منبع الهام و کانون بزهکاری بر فرایند بزهکاری اثر می‌گذارند و از سوی دیگر، به عنوان نشانه‌ای از رفاه اجتماعی و بر پایه شکل‌گیری خرده‌فرهنگ‌های بزهکاری می‌توانند مشوق ارتکاب جرم باشند. یکی از نمودهای اساسی این دیدگاههای جرم‌شناسی، ادبیات داستانی هستند؛ با این توضیح که نویسندگان از نظر اجتماعی حساسیت بیشتری در مقایسه با حقوقدانان برخوردار هستند و از این رو، با نگاه واقع‌گرایانه‌تری می‌توانند پدیده‌های اجتماعی را ببینند و تحلیل کنند. به علاوه که ادبیات به مثابه پاره‌ای از فرهنگ جامعه به نحو بهتر و موثرتری می‌تواند بازتاب‌دهنده واقعیات جامعه باشد. همین امر باعث گردیده است که رمان سالتو، اثر مهدی افروزمنش، با نگاهی جرم‌شناسانه مورد بررسی قرار بگیرد. «جزیره» مد نظر نویسنده به تنهایی می‌تواند بسیاری از مؤلفه‌های جنایی را در حوزه جرم‌شناسی تحت پوشش قرار دهد و همین امر یکی از جذابیت‌های محیطی را در مطالعات جنایی ایجاد می‌کند.
روش: پژوهش حاضر به شیوه تحلیل محتوا و بر اساس روش توصیفی و تحلیلی انجام شده است.
یافته‌ها و نتایج: بزهکاری رفتاری است اجتماعی و انسانی که گرچه به شیوه فنی و تخصصی در حوزه حقوق کیفری مورد بررسی قرار می‌گیرد، با این حال رویکردهای اجتماعی به این موضوع در جای خود محل بحث و بررسی قرار دارد. یکی از این حوزه‌های توصیف‌گر و قضاوت‌کننده اجتماعی، حوزه ادبیات داستانی است که با همراه‌کردن مخاطب با فرایند بزهکاری، نگاهی متفاوت را نسبت به فرایند بزهکاری افراد به تصویر می‌کشد. پرداختن به این رویکردهای غیرحقوقی در حوزه ادبیات داستانی می‌تواند نگاهی ساده و قابل‌فهم را از فرایند بزهکاری ارائه نماید و با همراهی با زندگی بزهکار، زمینه‌های ظهور بزهکاری را برای مخاطب به نحو مناسب‌تری به تصویر بکشد. در رمان مورد بحث، بزهکاری نه به عنوان یک فاجعه اجتماعی که به عنوان یک تصادف به تصویر کشیده می‌شود که می‌تواند هر کسی را بر پایه شرایط زندگی، در خود درگیرد کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Wondering Island: Criminological Review to Salto

نویسنده English

Nourooz Karegari
Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Theology and Political Sciences, Science and, Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. Email: nouroozk@gmail.com
چکیده English

Field and Aims: One of the influential factors in crime committing, is the environmental one which categorized in two separated social and geographical environment. Social environments effect on criminal proceeding as an inspiration source and the core of criminality as well as provoke criminality as a sign of lake of social welfare on the base of criminal sub-cultures. One of the principal examples of these criminological attitudes is the fiction literature. As the novel writers compared with the lawyers, are more sensitive about the social matters, they can see and analyses the social phenomenon more realistically. In addition, literature as a single part of the social culture can better and more influentially reflect the reality of the community. This leaded me to investigate Salto- a novel written by M.Afroozmanesh- on base criminological attitudes. The "Island" which is concentrated on, in Salto, can cover much criminal factors in criminological spheres and this created on the environmental attractions in criminal studies.
Method: This article is done based on descriptive method and is analytical.
Findings and Conclusions: Criminality is a kind of social and personal behavior that technically is described in criminal law but social approaches to that is considered in its turn. One of the social descriptive fields, is the fiction literature that shows criminality process in different way through accompaniment the audience in the mentioned process. To consider these approaches in the field of fiction literature can face us with a simple and understandable approach to the criminality and make us familiar with bases which result in crime. In the discussed novel, criminality is shown as an accident which can involve every single person, not as a social disaster.

کلیدواژه‌ها English

Sub
cultures
Island
Learning
Criminology
- ابراهیم آبادی، حسین. (1392). رویکرد میان‌رشته‌ای به سبک زندگی؛ با نگاهی به جامعه ایران. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 5(4)، 54 – 33.
https://www.sid.ir/paper/152548
-افروز منش، مهدی. (1401). سالتو. چاپ چهارهم. نشر چشمه.
-بشیریه، تهمورث؛ شاهپوری، تهمینه. (1398). رویکرد نظام دادرسی کیفری نوین ایران مبتنی بر نظریه برچسب‌زنی. فصلنامه تحقیقات حقوقی، 22(87)، 302 – 275.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_86023.html
-پرهام نیا، فرشاد. (1400). واکاوی مفهوم ارتباطات علمی در مکتب شیکاگو با تاکید بر کنش متقابل نمادی. فصلنامه علمی بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، 8(26)، 179 – 157.
https://jks.atu.ac.ir/article_11990.html
-حجازی نیا، سام؛ رحیمی، مجید؛ شمس الدینی، علی. (1401). تبیین اثرات حاشیه‌نشینی بر میزان وقوع جرائم شهری در شهر یاسوج، مطالعه موردی سکونتگاههای پیرامونی مادوان سفلی، بلهزار و مهریان. فصلنامه علمی-پژوهشی جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 12(4)، 382 – 362.
https://www.jgeoqeshm.ir/article_155897.html
-حسینی، سید محمد؛ متولی زاده نائینی، نفیسه. (1391). بررسی نظریه برچسب‌زنی با نگاه به منابع اسلامی. فصلنامه حقوق، 42(4)، 136 – 117.
https://jlq.ut.ac.ir/article_31997.html
-حیدری، علی؛ محمودی، ابوالقاسم؛ فراهانی، سید علی. (1401). بررسی نسبت حاشیه‌نشینی و امنیت عمومی شهروندان. نشریه جغرافیا و منابع انسانی، 1(5)، شماره 1، 399 – 383.
http://ensani.ir/fa/article/506169
-دانشور، سیمین. (1397). جزیره سرگردانی. چاپ ششم. انتشارات خوارزمی.
-صفاری، علی؛ ایمانی، بهنوش. (1399). تأثیر بزه‌دیدگی اطفال و نوجوانان بر بزهکاری و پیشگیری از آن. فصلنامه رهیافت پیشگیری از جرم، 3(2)، 178 – 151.
http://ensani.ir/fa/article/470025
-صنعتی شرقی، نادر؛ وحیدی، روح الله؛ حمیدی، سهیل. (1396). تحلیل ساختاری رابطه میان حاشیه‌نشینی و جرم. فصلنامه پژوهش‌های انتظام اجتماعی، 9(3)، 82 – 57.
https://www.sid.ir/paper/187472/fa
-طاهری کیا، حامد. (1393). گابریل تارد، تغییرات اجتماعی و ایدئولوژی. مجله جامعه‌شناسی ایران، 15(4)، 70 – 54.
http://www.jsi-isa.ir/article_21100.html
-فاطمی، داود؛ رحیمی، عارف؛ سعادتی، موسی؛ عباس زاده، محمد. (1395). بررسی نقش خانواده در بزهکاری فرزندان (مورد مطالعه: نوجوانان پسر شهر زنجان). مجله پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، 5(14)، 50 – 35.
https://www.sid.ir/paper/522283/fa
-فروتن، محمد. (1395). واکاوی جرم‌شناسی فرهنگی در ایران. پژوهشنامه حقوق بشری، 5(16)، 94 – 71.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1504778/
-فضلی، مهدی؛ دارابی پناه، شهین. (1395). تحلیل آثار حبس بر زندانیان در پرتو نظریه «قوانین تقلید» گابریل تارد. مجله پژوهشهای حقوق جزا و جرم‌شناسی، 4(7)، 32 – 5.
https://jclc.sdil.ac.ir/article_41724.html
-مرادی، قاسم؛ علی نژادی، محسن. (1396). حاشیه‌نشینی، جرم و ناامنی. مجله علمی رویکردهای پژوهشی در حوزه علوم اجتماعی، 3(11)، 190 – 182.
https://www.rassjournal.ir/user/articles/576
-موسوی فرد، سید محمدرضا؛ اخضری فرد، اسد؛ احمدی، علی مردان. (1401). مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیده روسپیگری در نظام بین‌الملل و ایران با تاکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی. فصلنامه تمدن حقوقی، 5(12)، 282 – 263.
https://www.sid.ir/paper/1017766/fa
-مهدوی فر، مرتضی. (1400). علل اصلی و عوامل ایجاد نظریه سبک زندگی در مطالعات کیفری و جرم‌شناختی. فصلنامه رهیافت‌های نوین در مطالعات اسلامی، 3(6)، 583 – 559.
http://ensani.ir/fa/article/460181
-نامداریان، سیده مهری؛ جانی پور رباطی، رامین. (1399). بررسی رابطه اعتیاد به مواد مخدر و ارتکاب جرم. فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، 20(77)، 213 – 181.
https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_id=3409
-ولد، جرج؛ برنارد، توماس؛ اسپینس، جرج. (1380). جرم‌شناسی نظری (گذری بر نظریه‌های جرم‌شناسی). ترجمه علی شجاعی. انتشارات سمت.
- Bernburg, T. J. G. (2009). Labeling theory. In: Mrvin D, Krohn. Alan Lizotte & Gina Penly Hall (eds). Handbook on crime and deviance, Springer Science.
-Jovanoski, A., & Rustemi, A. (2021). Theory of labeling: contemporary concepts of the sociological understanding of deviance. International Journal of Scientific & Engineering Research, 12(7), 607-615.
https://eprints.uklo.edu.mk/id/eprint/6540/

  • تاریخ دریافت 05 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 24 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 07 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 07 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 دی 1403